LucLuong.comLực Lượng
Có nên thi, chọn ngành và cảnh giác lừa đảo

Có nên thi trường quân đội, công an? Tự đánh giá trước khi quyết định

Có nên thi trường quân đội, công an: những câu hỏi học sinh và gia đình nên tự trả lời về sở thích, kỷ luật, sức khoẻ, sự gắn bó lâu dài trước khi đăng ký.

Vietnamese teenage boy sitting alone on concrete steps of a school yard at dusk, notebook closed on his knees, looking toward an empty running track, seen from behind

Nên thi trường quân đội, công an khi bạn thật sự muốn gắn bó lâu dài với một nghề có kỷ luật cao, chấp nhận được việc phục tùng tổ chức và sự phân công, và đáp ứng được tiêu chuẩn sơ tuyển. Nếu lý do chính chỉ là "ra trường có việc làm" hay "bố mẹ muốn", quyết định đó còn thiếu một nửa. Đây là con đường tốt với người hợp nó, và là con đường nặng nề với người chọn vì lý do bên ngoài.

Bài này không khuyên bạn nên hay không nên. Nó đưa ra một bộ câu hỏi để học sinh lớp 11–12 và gia đình tự trả lời cùng nhau, kèm những điều người trong ngành thường nhắc mà ít khi được nói ra ở buổi giới thiệu. Mọi tiêu chuẩn cụ thể về tuổi, sức khoẻ, điểm số đều thay đổi theo năm, nên bạn cần đối chiếu với thông báo tuyển sinh năm hiện hành của Ban Tuyển sinh quân sự Bộ Quốc phòng, của Bộ Công an và của từng trường.

Học trường quân đội, công an khác học đại học dân sự ở điểm cốt lõi nào

Điểm khác lớn nhất không nằm ở môn học mà nằm ở thân phận. Khi trúng tuyển vào hệ đào tạo sĩ quan quân đội hoặc hệ đào tạo của công an nhân dân, bạn trở thành học viên của một lực lượng, sống theo điều lệnh, nội vụ và chế độ sinh hoạt tập trung. Sinh viên dân sự có thể chọn môn, chọn lịch, đi làm thêm, chuyển ngành tương đối dễ; học viên thì đi theo chương trình và kế hoạch của nhà trường, ngày bắt đầu và kết thúc theo tiếng kẻng.

Điểm khác thứ hai là đầu ra. Người học ra trường được phân công công tác theo nhu cầu của lực lượng, không tự nộp hồ sơ xin việc như sinh viên dân sự. Đó là sự yên tâm về việc làm, đồng thời là sự ràng buộc: nơi công tác, vị trí, thời điểm luân chuyển do tổ chức quyết định. Ai đặt nặng việc tự chọn thành phố sống, tự đổi nghề khi chán, cần cân nhắc kỹ điểm này.

Điểm khác thứ ba là thời gian gắn bó. Quy định về cam kết phục vụ sau đào tạo và trường hợp phải bồi hoàn chi phí khi tự ý bỏ học hoặc không chấp hành phân công có tồn tại, với mức và điều kiện cụ thể do văn bản hiện hành quy định. Nghĩa là quyết định thi không chỉ là quyết định cho bốn, năm năm học, mà là cho một chặng dài của cuộc đời nghề nghiệp.

Năm câu hỏi nên tự trả lời thành thật trước khi đăng ký sơ tuyển

Bạn thích công việc hay thích hình ảnh của công việc? Bộ quân phục, buổi lễ tốt nghiệp, sự kính trọng của hàng xóm là phần nhìn thấy. Phần ít ai thấy là trực ban đêm, huấn luyện ngoài trời nắng, những ngày xa nhà dịp Tết, giấy tờ báo cáo. Hãy hỏi người đang làm nghề về một tuần bình thường của họ, không phải ngày đẹp nhất.

Bạn chịu được việc làm theo mệnh lệnh khi chưa hiểu hết lý do không? Trong môi trường có tính tổ chức chặt, nhiều quyết định đến từ cấp trên và cần chấp hành trước, góp ý sau theo đúng trình tự. Người quen tranh luận đến cùng hoặc khó chịu khi bị kiểm tra nội vụ hằng ngày sẽ thấy mệt hơn người khác.

Bạn có sẵn sàng sống xa gia đình lâu dài không? Học tập trung, rồi phân công công tác có thể ở địa phương xa, vùng biên giới, hải đảo tuỳ lực lượng và nhu cầu. Đây không phải trường hợp hiếm, nên cần tính đến cả chuyện gia đình riêng sau này.

Sức khoẻ và thể lực của bạn ở mức nào? Tiêu chuẩn sức khoẻ được khám theo quy định riêng của từng lực lượng. Bạn nên đi khám tổng quát sớm từ lớp 11 để biết mình đứng ở đâu, thay vì đến kỳ sơ tuyển mới phát hiện vấn đề về mắt, răng hay huyết áp.

Nếu không đỗ, bạn có kế hoạch khác không? Người có phương án dự phòng thường ôn thi bình tĩnh hơn. Kế hoạch B không làm giảm quyết tâm; nó giảm áp lực "được ăn cả, ngã về không" vốn làm nhiều bạn mất phong độ đúng ngày thi.

Bốn hiểu lầm phổ biến về việc thi trường quân đội, công an

"Chỉ cần khoẻ là đỗ." Sức khoẻ là điều kiện để được dự tuyển, không phải điều kiện để trúng tuyển. Sau sơ tuyển, thí sinh vẫn phải cạnh tranh bằng điểm xét tuyển với những người cũng đạt sức khoẻ như mình. Nhiều bạn dồn hết vào tập thể lực rồi hụt điểm văn hoá.

"Học lực giỏi thì không cần sơ tuyển kỹ." Ngược lại, có bạn điểm rất cao nhưng không qua sơ tuyển vì một tiêu chuẩn sức khoẻ, lý lịch hoặc trễ hạn nộp hồ sơ. Sơ tuyển là cửa đầu tiên, trượt cửa này thì điểm thi cao đến đâu cũng không dùng được để xét vào trường quân đội, công an năm đó.

"Vào rồi thì học nhàn vì đã chắc việc." Học viên vẫn có kiểm tra, thi học phần, đánh giá rèn luyện, và kết quả học tập có thể ảnh hưởng đến quá trình công tác sau này theo quy định. Môi trường học không nhàn hơn đại học dân sự; nó chỉ khác kiểu áp lực.

"Không hợp thì ra trường xin chuyển ngành là xong." Việc chuyển ra ngoài lực lượng có quy trình, điều kiện và có thể đi kèm nghĩa vụ bồi hoàn theo quy định. Không nên coi đó là phương án dễ dàng để bù cho một quyết định thiếu tìm hiểu ban đầu.

Ai thường hợp, ai thường vất vả trong môi trường này

Bảng dưới đây mô tả xu hướng chung theo kinh nghiệm của nhiều thầy cô hướng nghiệp và cán bộ từng làm công tác tuyển sinh, không phải phép thử đúng sai. Một người ở cột phải vẫn có thể thành công nếu hiểu mình và chủ động thích nghi.

Đặc điểmThường thích nghi nhanhThường phải cố gắng nhiều hơn
Nếp sinh hoạtQuen dậy sớm, gọn gàng, có giờ giấcThức khuya, sinh hoạt tuỳ hứng
Cách làm việcThích quy trình rõ, thích làm việc nhómThích tự do sáng tạo, làm một mình
Thể chấtCó thói quen vận động đềuÍt vận động, ngại thể thao
Động lựcMuốn phục vụ, thích công việc có tính tổ chứcChọn chủ yếu vì việc làm ổn định hoặc vì gia đình
Quan hệ gia đìnhGia đình ủng hộ, quen việc con đi xaGia đình phụ thuộc nhiều vào sự có mặt của người học

Nếu bạn thấy mình nghiêng hẳn về cột phải ở ba, bốn dòng, đó chưa phải lý do để bỏ ý định. Nhưng đó là tín hiệu nên tìm hiểu kỹ hơn, nói chuyện với học viên đang học và tự thử sống theo nếp kỷ luật vài tháng trước kỳ sơ tuyển.

Những lý do chọn trường dễ khiến bạn hối hận về sau

Lý do thứ nhất là chọn vì "không mất học phí, ra trường có việc". Chế độ học viên do nhà nước bảo đảm là có thật, nhưng nếu đó là động lực duy nhất, khi gặp những năm huấn luyện vất vả bạn sẽ thiếu điểm tựa bên trong. Nhiều trường hợp xin thôi học giữa chừng xuất phát từ đây, kéo theo thủ tục và nghĩa vụ phát sinh theo quy định.

Lý do thứ hai là chọn vì điểm chuẩn năm trước thấp hơn ngành dân sự mình thích. Điểm chuẩn trường quân đội, công an biến động theo chỉ tiêu, vùng tuyển và số người đăng ký, không đứng yên. Hơn nữa, so điểm là so sai đối tượng: hai con đường khác nhau về cả cuộc sống chứ không chỉ về điểm đỗ.

Lý do thứ ba là chọn để làm vừa lòng bố mẹ. Mong muốn của gia đình đáng được lắng nghe, và nhiều phụ huynh nhìn ra tố chất của con sớm hơn con tự thấy. Nhưng người phải dậy lúc năm giờ sáng suốt nhiều năm là học sinh. Một quyết định chung, có cả tiếng nói của người đi học, bền hơn nhiều so với một quyết định áp đặt.

Lý do thứ tư là chọn vì tin có "đường riêng" để chắc đỗ. Không có đường riêng hợp pháp nào ngoài tiêu chuẩn và điểm số công khai. Ai hứa hẹn điều đó là dấu hiệu lừa đảo, cần báo cho cơ quan công an.

Lộ trình tìm hiểu trong 3–6 tháng trước khi quyết

Thay vì quyết trong một buổi tối, bạn có thể đi qua các bước sau. Mỗi bước giúp loại bớt cảm tính và để lại thông tin thật để cả nhà bàn bạc.

  1. Đọc thông báo tuyển sinh năm gần nhất của Ban Tuyển sinh quân sự Bộ Quốc phòng hoặc của Bộ Công an, gạch chân các tiêu chuẩn về tuổi, sức khoẻ, lý lịch, môn thi để biết mình có thuộc diện dự tuyển không.
  2. Khám sức khoẻ tổng quát và khám mắt, răng ở cơ sở y tế uy tín, ghi lại kết quả. Nếu có vấn đề, hỏi bác sĩ và hỏi cơ quan tuyển sinh về khả năng đáp ứng, không tự đoán.
  3. Nói chuyện với ít nhất hai người: một học viên đang học, một người đã ra trường vài năm. Hỏi họ điều khó nhất và điều đáng giá nhất.
  4. Tự áp dụng nếp sinh hoạt có giờ giấc, chạy bộ đều đặn trong hai, ba tháng. Cảm nhận của bạn trong giai đoạn này là dữ liệu quý.
  5. Ngồi lại với gia đình, liệt kê lý do muốn thi và lý do còn lo. Nếu danh sách lý do muốn thi đa phần đến từ người khác, dừng lại suy nghĩ thêm.
  6. Quyết định, rồi chuẩn bị song song phương án dự phòng ở khối dân sự để giảm áp lực thi cử.

Vai trò của phụ huynh: đồng hành, không quyết thay

Phụ huynh có lợi thế về trải nghiệm sống và thường biết rõ những hy sinh của nghề hơn con. Cách đồng hành hiệu quả là cung cấp thông tin thật, kể cả mặt khó, rồi để con tự cân nhắc. Những câu như "nhà mình nghèo, con phải vào ngành cho chắc" có thể xuất phát từ lo lắng chính đáng, nhưng khi nói ra như một mệnh lệnh, nó dễ biến thành áp lực khiến con chọn mà không thật lòng.

Một cách làm nhiều gia đình thấy hiệu quả là cùng con đi tìm hiểu: cùng đọc thông báo tuyển sinh, cùng đi khám sức khoẻ, cùng gặp người quen trong ngành để hỏi chuyện. Khi con thấy bố mẹ quan tâm đến cảm nhận của mình chứ không chỉ kết quả, con sẽ nói thật hơn về những điều đang lo.

Phụ huynh cũng là người giữ cửa trước những lời mời gọi "lo suất". Nếu ai đó tiếp cận gia đình, hứa chắc đỗ với điều kiện đưa tiền, đó không phải cơ hội mà là dấu hiệu lừa đảo. Cách đúng là không giao tiền, giữ lại thông tin và báo cơ quan công an nơi gần nhất. Lựa chọn thi hay không là của gia đình, nhưng con đường vào trường chỉ có một: tiêu chuẩn và kết quả xét tuyển công khai.

Câu hỏi thường gặp

Học lực trung bình khá có nên thi trường quân đội, công an không?

Học lực chỉ là một yếu tố. Điểm chuẩn mỗi trường, mỗi vùng, mỗi năm khác nhau, có trường cạnh tranh rất cao, có ngành vừa sức hơn. Bạn nên xem điểm chuẩn vài năm gần nhất của trường mình quan tâm, đối chiếu năng lực thật, rồi quyết định có ôn để đạt hay chọn hướng khác.

Con gái có nên thi trường quân đội, công an không?

Một số ngành có tuyển nữ với chỉ tiêu riêng, thường ít hơn chỉ tiêu nam nên cạnh tranh cao. Câu hỏi nên hay không vẫn quay về sở thích, sức khoẻ và sự sẵn sàng với môi trường kỷ luật, giống như với nam. Ngành nào tuyển nữ và tiêu chuẩn cụ thể cần tra thông báo năm hiện hành.

Thi trường quân đội, công an rồi có được thi thêm đại học dân sự không?

Thường thí sinh vẫn tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT và đăng ký nguyện vọng như mọi người, trong đó có quy định riêng về cách đặt nguyện vọng vào trường quân đội, công an. Quy định thứ tự nguyện vọng có thể thay đổi theo năm, nên cần đọc kỹ hướng dẫn chính thức trước khi đăng ký.

Đã vào học rồi thấy không hợp thì có xin nghỉ được không?

Có quy định về việc thôi học và trong nhiều trường hợp người học phải bồi hoàn chi phí đào tạo theo văn bản hiện hành. Thủ tục cụ thể do nhà trường hướng dẫn. Vì vậy nên tìm hiểu thật kỹ trước khi thi, thay vì vào rồi mới tính.

Có cách nào biết trước mình có hợp môi trường kỷ luật không?

Không có phép thử chính xác, nhưng bạn có thể tự sống theo giờ giấc cố định, tập thể lực đều, tham gia hoạt động tập thể có kỷ luật như đội tuyển thể thao trong vài tháng. Cảm nhận khi duy trì được hay bỏ cuộc giữa chừng là gợi ý khá thật.

Nghe người quen nói có thể giúp chắc đỗ thì nên làm gì?

Không đưa tiền, không đưa giấy tờ gốc. Kết quả tuyển sinh dựa trên sơ tuyển và điểm xét công khai. Lời hứa chắc đỗ đổi lấy tiền là dấu hiệu lừa đảo; bạn nên giữ lại tin nhắn, thông tin người đó và báo cơ quan công an nơi gần nhất.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138