Khi nhận giấy báo trúng tuyển vào trường quân đội hoặc công an, việc đầu tiên là đọc kỹ giấy báo nhập học: thời gian, địa điểm có mặt, danh mục giấy tờ bản gốc phải mang và những thứ không được mang. Phần lớn đồ dùng sinh hoạt, quân trang hoặc trang phục ngành sẽ được nhà trường cấp, nên tân học viên chỉ cần mang gọn những gì giấy báo yêu cầu và một ít đồ cá nhân thiết yếu.
Bài này đi theo đúng trình tự từ lúc nhận giấy báo đến khi qua những tuần huấn luyện đầu tiên, dành cho tân học viên và phụ huynh. Danh mục cụ thể mỗi trường mỗi khác và có thể thay đổi theo năm; khi giấy báo của trường ghi khác với bài này, bạn làm theo giấy báo.
Đọc giấy báo nhập học: năm điều phải gạch chân
Giấy báo nhập học là văn bản quan trọng nhất trong giai đoạn này. Khi nhận được, bạn đọc chậm và đánh dấu những mục sau:
- Ngày giờ và địa điểm có mặt: một số trường có nhiều cơ sở, đọc kỹ để không đến nhầm. Tính thời gian đi đường và dự phòng tắc đường, thời tiết.
- Danh mục giấy tờ: loại nào cần bản gốc, loại nào cần bản sao có chứng thực, số lượng bao nhiêu.
- Thủ tục liên quan đến nơi cư trú và các đoàn thể: những giấy tờ cần xin từ địa phương, nhà trường cũ trước khi lên đường.
- Danh mục đồ dùng nên mang và không được mang: nhiều trường liệt kê rõ đồ cấm như thiết bị điện tử ngoài quy định, trang sức, đồ có giá trị lớn.
- Đầu mối liên hệ: bộ phận nào giải đáp thắc mắc trước ngày nhập học, theo kênh nào được trường công bố.
Nếu có điều chưa rõ, hãy hỏi đúng đầu mối ghi trên giấy báo hoặc trang thông tin chính thức của trường. Không nên dựa vào nhóm mạng xã hội tự lập, càng không chuyển tiền cho ai tự xưng "lo thủ tục nhập học" — nhập học không có khoản phí nào phải nộp qua người trung gian.
Giấy tờ thường được yêu cầu và nơi xin
Bảng dưới gom những loại giấy tờ thường xuất hiện trong giấy báo nhập học của các trường quân đội, công an. Đây chỉ là danh mục tham khảo để bạn chuẩn bị sớm; danh mục chính thức là giấy báo của trường bạn.
| Giấy tờ | Nơi xin hoặc nguồn | Lưu ý |
|---|---|---|
| Giấy báo nhập học | Nhà trường gửi | Mang bản gốc, chụp lưu một bản |
| Giấy chứng nhận tốt nghiệp THPT hoặc bằng tốt nghiệp | Trường THPT nơi học | Kiểm tên, ngày sinh khớp với căn cước |
| Học bạ THPT | Trường THPT | Bản gốc hay bản sao theo yêu cầu của giấy báo |
| Căn cước | Đã có | Còn hạn, không bong tróc |
| Giấy khai sinh | Đã có | Thường cần bản sao |
| Giấy tờ về đăng ký nghĩa vụ quân sự (với nam) | Cơ quan quân sự nơi đăng ký thường trú theo hướng dẫn hiện hành | Chỉ khi giấy báo yêu cầu |
| Giấy chuyển sinh hoạt Đoàn | Đoàn trường THPT hoặc địa phương | Nếu là đoàn viên |
| Giấy tờ ưu tiên | Cơ quan cấp giấy chứng nhận đối tượng ưu tiên | Mang bản gốc nếu đã dùng để cộng điểm |
Một mẹo nhỏ: chụp toàn bộ giấy tờ, lưu vào điện thoại và gửi một bản cho bố mẹ giữ. Nếu thất lạc giấy tờ trên đường đi, bạn có ngay thông tin để làm lại. Bỏ giấy tờ vào túi nhựa chống nước, để trong hành lý xách tay chứ không ký gửi.
Đồ dùng cá nhân: mang ít nhưng đúng
Học viên được cấp quân trang hoặc trang phục ngành, chăn màn và nhiều đồ dùng sinh hoạt theo tiêu chuẩn. Vì vậy hành lý nên gọn. Những thứ thường cần tự chuẩn bị:
- Vài bộ quần áo thường để mặc trong ngày đầu và khi chưa được cấp phát, ưu tiên màu tối, gọn.
- Đồ lót, tất đủ thay trong một tuần, chọn chất liệu thấm mồ hôi.
- Đồ vệ sinh cá nhân cơ bản: bàn chải, kem đánh răng, khăn mặt, dao cạo với nam, đồ dùng cá nhân với nữ.
- Thuốc cá nhân đang phải dùng theo đơn của bác sĩ, kèm đơn thuốc hoặc giấy tờ của cơ sở y tế, khai báo với quân y khi nhập học.
- Văn phòng phẩm cơ bản: bút, sổ ghi chép.
- Một ít tiền mặt cho chi tiêu lặt vặt ban đầu, không mang nhiều.
- Kính dự phòng nếu bạn đeo kính, theo quy định về thị lực của trường.
Không nên mang đồ có giá trị lớn, nhiều đồ điện tử hay quần áo thời trang. Ở môi trường sinh hoạt tập thể, đồ dư thừa vừa chiếm chỗ trong tủ cá nhân vừa dễ thất lạc. Nếu chưa chắc món nào được phép, cứ để ở nhà, gia đình gửi lên sau cũng được.
Phúc tra sức khoẻ và hồ sơ sau khi nhập học
Nhiều gia đình nghĩ rằng đã trúng tuyển là xong. Thực tế, sau khi nhập học, các trường quân đội và công an thường tổ chức kiểm tra lại sức khoẻ và đối chiếu hồ sơ của tân học viên theo quy định. Mục đích là bảo đảm người vào học đúng là người đã sơ tuyển, có hồ sơ trung thực và đủ sức khoẻ để theo học chương trình đào tạo đặc thù.
Trường hợp phát hiện hồ sơ khai không đúng sự thật, sức khoẻ không đạt tiêu chuẩn hoặc vi phạm điều kiện tuyển sinh, học viên có thể không được tiếp tục học theo quy định. Đây là lý do vì sao ngay từ vòng sơ tuyển, mọi thông tin phải trung thực: che giấu bệnh hay sửa lý lịch không chỉ sai về nguyên tắc mà còn đẩy rủi ro sang thời điểm bạn đã bỏ lỡ các lựa chọn khác.
Nếu trong thời gian chờ nhập học bạn bị ốm, chấn thương hoặc phát hiện bệnh mới, hãy đi khám ở cơ sở y tế, giữ giấy tờ khám chữa và báo với trường theo đầu mối trên giấy báo. Để hội đồng biết sớm luôn tốt hơn để sự việc lộ ra trong đợt kiểm tra.
Những tuần huấn luyện đầu tiên: cơ thể và tâm lý
Giai đoạn đầu khoá học, tân học viên thường được huấn luyện điều lệnh, đội ngũ, nội vụ và làm quen nếp sinh hoạt của nhà trường trước khi vào học chính thức. Thời lượng và nội dung khác nhau giữa các trường. Đây là lúc cơ thể phải thích nghi với giờ giấc dậy sớm, vận động nhiều dưới nắng và ăn uống theo bữa tập thể.
Về thể chất, những vấn đề hay gặp là mỏi cơ, phồng chân vì giày mới, cháy nắng, mất ngủ vài đêm đầu. Uống đủ nước, ăn hết suất, báo quân y khi đau bất thường là ba việc đơn giản nhưng hiệu quả. Đừng cố chịu đau âm ỉ nhiều ngày vì sợ bị coi là yếu.
Về tâm lý, nhớ nhà thường lên cao trong một hai tuần đầu, khi việc liên lạc với gia đình còn bị hạn chế. Cảm giác này phổ biến đến mức các cán bộ quản lý đã quen; bạn có thể chia sẻ với họ hoặc với bạn cùng phòng. Viết vài dòng nhật ký mỗi tối, đặt mục tiêu nhỏ cho từng tuần giúp nhiều người qua giai đoạn này dễ hơn.
Một điều ít ai nói trước: những tuần đầu cũng là lúc bạn kết bạn nhanh nhất. Cùng chịu nắng, cùng bị nhắc nhở, cùng gấp chăn lại lần thứ ba, các tân học viên thường gắn bó với nhau rất sớm. Người chủ động giúp bạn cùng phòng sửa nội vụ hay chia sẻ một mẹo nhỏ thường được tin tưởng, và những mối quan hệ đó đi theo suốt khoá học, thậm chí suốt quãng đời công tác sau này.
Phụ huynh nên làm gì và không nên làm gì trong ngày đưa con nhập học
Nên để con tự làm thủ tục. Phụ huynh đi cùng là bình thường, nhưng nên để con tự cầm giấy tờ, tự trả lời cán bộ tiếp nhận. Đây là ngày đầu con bước vào môi trường tự lập.
Nên chào tạm biệt gọn. Nhiều trường chỉ cho phụ huynh vào đến khu vực nhất định. Một lời dặn ngắn, một cái ôm, rồi để con đi theo đơn vị.
Không nên gọi điện liên tục những ngày đầu. Học viên chưa được dùng điện thoại tự do. Gọi nhiều lần không được trả lời chỉ khiến gia đình thêm lo. Hãy chờ con liên lạc theo giờ quy định.
Không nhờ người "gửi gắm". Không tìm cách nhờ người quen đặc cách cho con, càng không đưa tiền cho người hứa "chăm sóc riêng". Những lời hứa đó vừa không có giá trị, vừa có thể làm con bị ảnh hưởng.
Nên giữ một bản danh sách giấy tờ. Phụ huynh giữ bản chụp các giấy tờ quan trọng để hỗ trợ khi con cần bổ sung hồ sơ.
Khi muốn rút hồ sơ trước hoặc sau ngày nhập học
Có trường hợp sau khi trúng tuyển, thí sinh đổi ý vì đỗ một trường dân sự khác hay vì hoàn cảnh gia đình thay đổi. Trước ngày nhập học, việc không nhập học thường được xử lý theo quy định tuyển sinh chung; bạn nên báo với trường theo kênh chính thức thay vì im lặng không đến.
Sau khi đã nhập học và trở thành học viên, việc thôi học không còn đơn giản như sinh viên dân sự, vì liên quan tới chế độ học viên và chi phí đào tạo do Nhà nước bảo đảm. Tuỳ thời điểm và lý do, học viên có thể phải bồi hoàn chi phí đào tạo theo quy định hiện hành. Chủ đề này có bài riêng trong cùng danh mục; điều cần nhớ ở đây là hãy bàn kỹ trong gia đình trước ngày nhập học, đừng vào học rồi mới cân nhắc.
Một câu hỏi hữu ích để tự hỏi trước khi lên đường: nếu sau hai tuần đầu thấy vất vả hơn tưởng tượng, mình có lý do gì để tiếp tục? Người có câu trả lời rõ ràng thường vượt qua giai đoạn đầu tốt hơn nhiều.
Câu hỏi thường gặp
Có cần mua quân phục, giày trước khi nhập học không?
Không cần. Học viên được nhà trường cấp quân trang hoặc trang phục ngành theo tiêu chuẩn. Bạn chỉ chuẩn bị những gì giấy báo nhập học yêu cầu. Mua trước dễ sai quy cách và lãng phí.
Có được mang điện thoại khi nhập học không?
Tuỳ trường. Nhiều trường cho mang nhưng quản lý việc sử dụng theo quy định, có nơi thu giữ trong thời gian huấn luyện ban đầu. Đọc giấy báo nhập học và làm theo hướng dẫn của cán bộ khi có mặt.
Đến muộn ngày nhập học có bị huỷ kết quả không?
Giấy báo thường ghi rõ thời hạn có mặt và hậu quả nếu không có mặt đúng hạn. Gặp lý do bất khả kháng, bạn phải báo ngay cho trường qua đầu mối chính thức và giữ giấy tờ chứng minh. Đừng tự ý đến muộn rồi mới giải thích.
Khi nhập học có phải đóng tiền gì không?
Học viên trường quân đội, công an được Nhà nước bảo đảm chi phí đào tạo theo chế độ hiện hành. Nếu có khoản nào cần nộp, giấy báo nhập học sẽ ghi rõ và nộp tại trường theo hướng dẫn. Tuyệt đối không nộp tiền qua người trung gian.
Con đang điều trị một bệnh mạn tính thì có nên báo khi nhập học không?
Nên báo trung thực với bộ phận quân y và cán bộ quản lý, mang theo giấy tờ khám chữa. Che giấu bệnh vừa nguy hiểm cho sức khoẻ khi luyện tập cường độ cao, vừa có thể dẫn tới hậu quả khi trường kiểm tra lại sức khoẻ.
Phụ huynh có được ở lại thăm con trong tuần đầu không?
Thường không. Tuần đầu là thời gian huấn luyện tập trung, việc thăm gặp theo lịch và quy định của trường. Phụ huynh nên hỏi lịch thăm gặp cụ thể khi đưa con nhập học.