Khi đã sơ tuyển đạt vào trường quân đội hoặc công an, nguyên tắc đặt nguyện vọng thường gặp những năm gần đây là: đặt đúng trường, đúng ngành đã sơ tuyển ở nguyện vọng cao nhất, rồi mới đến các nguyện vọng dự phòng. Đặt trường đã sơ tuyển ở thứ tự thấp hơn, hoặc ghi ngành không khớp hồ sơ sơ tuyển, có thể khiến bạn không được xét vào trường đó dù điểm đủ.
Bài này giải thích lý do của nguyên tắc đó, cách sắp xếp các nguyện vọng dự phòng để không mất đường lùi, và những lỗi hay gặp khi đăng ký trên hệ thống chung. Quy định cụ thể về số nguyện vọng, thứ tự bắt buộc, thời gian đăng ký và điều chỉnh thay đổi theo năm; hãy đối chiếu hướng dẫn năm hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Ban Tuyển sinh quân sự Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an.
Vì sao trường đã sơ tuyển phải ở nguyện vọng cao nhất
Hệ thống tuyển sinh chung xét nguyện vọng theo thứ tự ưu tiên thí sinh tự đặt. Nếu bạn đủ điểm trúng tuyển ở nguyện vọng cao hơn, các nguyện vọng thấp hơn tự động bị loại; mỗi thí sinh chỉ trúng tuyển một nguyện vọng cao nhất có thể. Cơ chế này thường được gọi là lọc ảo.
Với trường quân đội, công an, thông báo nhiều năm yêu cầu trường đã sơ tuyển phải là nguyện vọng cao nhất. Một phần vì trường cần danh sách thí sinh thật sự muốn vào để tổ chức công tác nhập học, kiểm tra sức khoẻ, hồ sơ. Một phần vì quá trình sơ tuyển tốn công sức của cả thí sinh lẫn cơ quan địa phương, nên đăng ký sơ tuyển được hiểu là cam kết lựa chọn ưu tiên.
Với trường công an, các năm gần đây còn có ràng buộc thí sinh chỉ đăng ký một nguyện vọng vào một trường công an. Như vậy bạn không thể đặt hai trường công an để tăng cơ hội; lựa chọn trường, ngành phải chốt từ khi sơ tuyển. Đọc kỹ quy định năm của bạn, vì đây là chi tiết có thể điều chỉnh.
Một cách xếp nguyện vọng hợp lý
Bảng dưới là khung gợi ý cho thí sinh đã sơ tuyển đạt vào một trường quân đội hoặc công an. Số nguyện vọng cụ thể bạn đặt tuỳ quy định năm đó và tuỳ bạn.
| Thứ tự | Nguyện vọng | Mục đích |
|---|---|---|
| Nguyện vọng cao nhất | Trường, ngành đã sơ tuyển, đúng mã ngành, đúng tổ hợp, đúng phương thức | Lựa chọn chính, đáp ứng quy định của trường |
| Nguyện vọng tiếp theo | Ngành dân sự gần với ngành chính mà bạn thật sự muốn học, điểm chuẩn các năm gần mức của bạn | Dự phòng có chất lượng |
| Các nguyện vọng giữa | Ngành dân sự cùng lĩnh vực ở các trường có điểm chuẩn thấp hơn | Tăng khả năng có một chỗ học phù hợp |
| Nguyện vọng cuối | Ngành bạn chấp nhận học, điểm chuẩn các năm thấp hơn điểm của bạn rõ rệt | Lưới an toàn cuối cùng |
Nguyên tắc cho phần dự phòng: chỉ đặt những ngành bạn sẵn lòng học nếu trúng. Vì lọc ảo giữ đúng một nguyện vọng cao nhất bạn đủ điểm, đặt một ngành bạn không muốn ở vị trí cao chỉ làm bạn "trúng" nơi mình không định đến.
Ví dụ giả định: lọc ảo vận hành ra sao với thí sinh đã sơ tuyển
Giả sử một nam sinh ở Hà Tĩnh đã sơ tuyển đạt vào một ngành của một học viện quân đội. Em đặt nguyện vọng như sau: thứ nhất là ngành đã sơ tuyển ở học viện đó; thứ hai là ngành kỹ thuật cùng lĩnh vực ở một trường đại học dân sự; thứ ba là một ngành gần ở trường dân sự khác có điểm chuẩn thấp hơn. Đây là ví dụ giả định để minh hoạ cơ chế.
Trường hợp một: điểm xét của em đủ điểm chuẩn ô của mình ở học viện. Hệ thống ghi nhận em trúng tuyển nguyện vọng thứ nhất, và hai nguyện vọng dân sự tự động bị loại, dù em có đủ điểm. Trường hợp hai: em thiếu điểm ở học viện nhưng đủ điểm ngành dân sự thứ hai. Em trúng tuyển nguyện vọng thứ hai, nguyện vọng thứ ba bị loại. Trường hợp ba: em thiếu điểm cả hai nguyện vọng đầu, đủ nguyện vọng thứ ba, và trúng ở đó.
Giả sử ngược lại em đặt ngành dân sự lên đầu, học viện xuống thứ hai. Nếu em đủ điểm ngành dân sự, em trúng ở đó và không bao giờ được xét vào học viện, chưa kể quy định nhiều năm của trường quân đội không chấp nhận cách xếp này. Ví dụ cho thấy thứ tự nguyện vọng chính là thứ tự ưu tiên thật của bạn, không phải danh sách ngẫu nhiên.
Khớp với hồ sơ sơ tuyển: những chỗ hay lệch
Mã trường, mã ngành. Mã đăng ký trên hệ thống phải đúng mã của trường, ngành bạn đã sơ tuyển. Một số trường có nhiều mã cho các đối tượng hoặc vùng khác nhau; chọn nhầm mã là sai.
Tổ hợp. Tổ hợp chọn trên hệ thống phải là tổ hợp ngành nhận và bạn có đủ điểm các môn. Đăng ký tổ hợp mình không thi môn nào đó thì không xét được.
Phương thức. Nếu bạn xét theo đường học sinh giỏi, đánh giá năng lực hoặc kết hợp bài thi đánh giá, phải chọn đúng phương thức tương ứng như hướng dẫn.
Vùng, giới, đối tượng. Với trường chia chỉ tiêu theo vùng, giới, đối tượng, thông tin cá nhân trên hệ thống phải khớp hồ sơ sơ tuyển. Sai nơi thường trú hay đối tượng ưu tiên có thể dẫn tới xét sai ô hoặc bị huỷ kết quả.
Thời điểm. Đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng chỉ trong thời gian quy định. Sau hạn, hệ thống khoá. Nhiều sai sót xảy ra vì để đến ngày cuối, mạng chậm, không kịp kiểm lại.
Các bước đăng ký nguyện vọng cho thí sinh đã sơ tuyển
Một quy trình gợi ý để giảm sai sót, áp dụng trong thời gian đăng ký theo lịch năm hiện hành:
- Chuẩn bị bản giấy ghi kết quả sơ tuyển: trường, ngành, mã, đối tượng, vùng; đối chiếu với giấy chứng nhận hoặc thông báo kết quả sơ tuyển bạn nhận được.
- Tra mã trường, mã ngành, mã tổ hợp và phương thức trong đề án tuyển sinh năm hiện hành của trường.
- Lập danh sách nguyện vọng trên giấy theo thứ tự, gồm nguyện vọng cao nhất và các nguyện vọng dự phòng.
- Đăng nhập hệ thống sớm, nhập từng nguyện vọng, đối chiếu từng mã với danh sách giấy.
- Kiểm lại toàn bộ thông tin cá nhân, nơi thường trú, đối tượng ưu tiên; chụp lại màn hình sau khi hoàn tất.
- Nếu còn thời gian điều chỉnh, xem lại sau vài ngày khi đã bình tĩnh; chỉ điều chỉnh khi có lý do rõ ràng.
Phụ huynh nên ngồi cùng con ở bước kiểm lại, nhưng để con tự nhập. Thí sinh phải hiểu từng nguyện vọng mình đặt, vì chính các em sẽ xác nhận nhập học và theo học.
Cân bằng giữa trường lực lượng vũ trang và đường dân sự
Nhiều gia đình lo đặt nguyện vọng dân sự là "không quyết tâm". Thực ra, khi trường quân đội, công an đã ở nguyện vọng cao nhất, nguyện vọng dân sự phía sau không ảnh hưởng tới việc xét vào trường lực lượng vũ trang. Nếu bạn đủ điểm trường đã sơ tuyển, bạn trúng tuyển ở đó và các nguyện vọng sau tự động bị loại. Đặt dự phòng chỉ có tác dụng khi bạn không đủ điểm, tức là đúng lúc bạn cần nó.
Điều đáng cân nhắc là chất lượng của phương án dự phòng. Thay vì đặt bừa vài ngành điểm thấp, hãy chọn ngành dân sự có liên quan đến điều bạn quan tâm khi chọn trường quân đội, công an: một bạn muốn vào ngành kỹ thuật quân sự có thể dự phòng ngành kỹ thuật dân sự cùng lĩnh vực; một bạn muốn vào ngành pháp luật trong công an có thể dự phòng ngành luật dân sự. Như vậy dù kết quả thế nào, bạn vẫn đi tiếp được trên hướng mình muốn. Khi so điểm chuẩn ngành dân sự dự phòng, nhớ rằng thang điểm và cách cộng ưu tiên giống quy chế chung, khác với công thức kết hợp của trường công an, nên tính riêng từng bên.
Cuối cùng, nếu không trúng tuyển năm nay mà vẫn muốn vào trường lực lượng vũ trang, bạn có thể tìm hiểu điều kiện dự tuyển năm sau hoặc con đường qua thực hiện nghĩa vụ rồi dự thi, tuỳ quy định. Những hướng này có bài riêng trong các danh mục khác của trang.
Lỗi hay gặp và cách tránh
Những lỗi dưới đây xuất hiện hằng năm và thường không sửa được sau hạn:
- Đặt trường đã sơ tuyển ở nguyện vọng thứ hai vì nghĩ "để dự phòng" — nhiều năm điều này khiến không được xét vào trường lực lượng vũ trang.
- Đăng ký hai trường công an khi quy định chỉ cho một — nguyện vọng sai quy định có thể không được xét.
- Chọn nhầm ngành gần tên trong cùng trường, khác với ngành đã sơ tuyển.
- Đặt ngành dân sự điểm thấp lên trên ngành dân sự mình thích hơn, rồi trúng ngành điểm thấp do lọc ảo.
- Bỏ trống nguyện vọng dự phòng vì tin chắc đỗ.
- Để đến ngày cuối mới đăng ký, không còn thời gian kiểm lại.
- Tin lời người lạ hứa "đặt nguyện vọng theo hướng dẫn này là chắc đỗ" kèm thu phí — đây là lừa đảo.
Nếu phát hiện sai sót trong thời gian còn điều chỉnh, sửa ngay và chụp lại màn hình. Nếu đã quá hạn, liên hệ trường phổ thông và cơ quan nơi nộp hồ sơ sơ tuyển để được hướng dẫn, dù khả năng sửa thường rất hạn chế.
Câu hỏi thường gặp
Đã sơ tuyển trường quân đội có được đặt nguyện vọng vào trường công an không?
Nguyện vọng cao nhất chỉ có một, trong khi cả trường quân đội lẫn trường công an những năm gần đây đều yêu cầu trường đã sơ tuyển của mình nằm ở vị trí đó. Vì vậy trên thực tế khó đáp ứng yêu cầu của cả hai cùng lúc. Kiểm hướng dẫn năm hiện hành và hỏi cơ quan nơi sơ tuyển trước khi đăng ký.
Đặt nhiều nguyện vọng dân sự có làm giảm cơ hội vào trường quân đội không?
Không, nếu trường quân đội đã ở nguyện vọng cao nhất. Hệ thống xét từ nguyện vọng cao xuống; bạn đủ điểm trường quân đội thì trúng ở đó, các nguyện vọng dân sự phía sau tự động bị loại.
Trúng tuyển trường quân đội rồi có được chọn sang nguyện vọng dân sự không?
Theo cơ chế lọc ảo, bạn chỉ trúng tuyển một nguyện vọng cao nhất đủ điểm. Nếu trúng trường quân đội mà không muốn nhập học, bạn có thể không xác nhận nhập học, nhưng sẽ không tự động chuyển sang nguyện vọng dân sự. Muốn học trường dân sự, bạn phải theo các đợt xét tuyển bổ sung nếu có.
Có cần nộp lại hồ sơ cho trường quân đội, công an sau khi đăng ký nguyện vọng không?
Tuỳ quy định năm đó. Thường hồ sơ sơ tuyển đã được cơ quan địa phương chuyển về trường, nhưng khi trúng tuyển bạn còn phải làm thủ tục xác nhận nhập học và nộp giấy tờ theo giấy báo. Làm theo hướng dẫn của trường và cơ quan nơi sơ tuyển.
Quên điều chỉnh nguyện vọng sau khi biết điểm thì có sao không?
Nếu danh sách nguyện vọng đã hợp lý từ đầu, không điều chỉnh cũng không sao. Nhưng nếu điểm của bạn thấp hơn dự kiến nhiều, nên xem lại các nguyện vọng dự phòng trong thời gian cho phép để chắc mình còn một chỗ học phù hợp.