LucLuong.comLực Lượng
Hệ thống trường và ngành đào tạo

Các trường quân đội gồm những trường nào: học viện, trường sĩ quan và cách phân nhóm

Hệ thống trường quân đội chia theo nhóm: học viện, trường sĩ quan chỉ huy, chính trị, kỹ thuật, hậu cần, quân y. Cách đọc danh sách tuyển sinh mỗi năm.

Two Vietnamese high school students in Thanh Hoa sitting on a stone bench under a tamarind tree, comparing notes in a notebook, seen from behind, warm morning light

Khi nói "thi trường quân đội", nhiều gia đình hình dung một trường duy nhất, nhưng thực tế đó là cả một hệ thống gồm các học viện và trường sĩ quan, mỗi nơi đào tạo cho một lĩnh vực, một quân chủng hay binh chủng riêng. Hiểu được cách hệ thống này chia nhóm là bước đầu tiên để chọn đúng nơi nộp nguyện vọng, thay vì chọn theo tên nghe quen hay theo lời mách của người quen.

Bài này giúp học sinh lớp 11, 12 và phụ huynh nắm bức tranh chung: trường quân đội đào tạo những nhóm ngành nào, học viện khác trường sĩ quan ra sao, vì sao danh sách trường tuyển sinh có thể thay đổi giữa các năm. Danh sách đầy đủ và chính xác của năm bạn dự thi luôn nằm trong thông báo tuyển sinh do Ban Tuyển sinh quân sự Bộ Quốc phòng công bố, vì vậy bài chỉ nêu tên một số trường lâu năm để minh hoạ cách phân nhóm.

Trường quân đội đào tạo ai và vì sao có cả một hệ thống

Mục tiêu chính của các trường quân đội trong kỳ tuyển sinh đại học là đào tạo sĩ quan, tức là những người sau khi tốt nghiệp sẽ giữ cương vị chỉ huy, quản lý hoặc chuyên môn kỹ thuật trong quân đội. Quân đội là một tổ chức lớn, có nhiều quân chủng, binh chủng và ngành chuyên môn khác nhau: bộ binh, pháo binh, tăng thiết giáp, công binh, thông tin, phòng không, không quân, hải quân, biên phòng, hậu cần, kỹ thuật, quân y và nhiều lĩnh vực khác. Mỗi lĩnh vực cần người được học bài bản đúng chuyên môn của mình, nên không thể gom tất cả vào một trường.

Vì vậy, hệ thống trường được tổ chức theo hai trục đan nhau. Trục thứ nhất là theo lĩnh vực đào tạo: chỉ huy tham mưu, chính trị, kỹ thuật, hậu cần, y. Trục thứ hai là theo quân chủng, binh chủng hoặc lực lượng mà trường phục vụ: có trường đào tạo cho lục quân nói chung, có trường đào tạo riêng cho một binh chủng như pháo binh hay công binh, có học viện gắn với hải quân hay biên phòng.

Nắm được hai trục này, bạn sẽ đọc danh sách trường dễ hơn nhiều. Một cái tên như "Trường Sĩ quan Pháo binh" cho biết ngay đây là trường đào tạo sĩ quan chỉ huy cho binh chủng pháo binh. Một cái tên như "Học viện Kỹ thuật Quân sự" cho biết trọng tâm là kỹ thuật, phục vụ nhiều lực lượng khác nhau. Khi đã biết mình thích lĩnh vực nào, việc khoanh vùng vài trường phù hợp chỉ còn là chuyện đối chiếu.

Các nhóm trường chính và một số tên trường minh hoạ

Bảng dưới đây gom các trường thường có trong danh sách tuyển sinh quân sự theo nhóm lĩnh vực. Tên trường nêu ra là những trường lâu năm, dùng để minh hoạ; danh sách đầy đủ, tên gọi chính thức và việc trường nào có tuyển trong năm nào phải đối chiếu với thông báo của năm bạn dự thi.

NhómVí dụ tên trườngĐào tạo chủ yếu
Chỉ huy tham mưu lục quânTrường Sĩ quan Lục quân 1, Trường Sĩ quan Lục quân 2Sĩ quan chỉ huy bộ binh, cán bộ cấp phân đội cho lục quân
Chỉ huy theo binh chủngCác trường sĩ quan pháo binh, tăng thiết giáp, công binh, thông tin, đặc công, phòng hoáSĩ quan chỉ huy kiêm hiểu biết kỹ thuật của từng binh chủng
Học viện theo quân chủng, lực lượngHọc viện Hải quân, Học viện Phòng không – Không quân, Học viện Biên phòngSĩ quan chỉ huy tham mưu cho hải quân, phòng không – không quân, biên phòng
Chính trịTrường Sĩ quan Chính trịSĩ quan làm công tác chính trị ở cấp phân đội
Kỹ thuậtHọc viện Kỹ thuật Quân sự, Trường Sĩ quan Kỹ thuật Quân sựKỹ sư quân sự các chuyên ngành cơ khí, điện tử, thông tin, xây dựng…
Hậu cần, quân y, khoa học quân sựHọc viện Hậu cần, Học viện Quân y, Học viện Khoa học Quân sựSĩ quan hậu cần – tài chính, bác sĩ quân y, ngoại ngữ và quan hệ quốc tế quốc phòng

Một vài trường có tên gọi kép, ví dụ vừa có tên "Trường Sĩ quan…" vừa có tên đại học tương ứng dùng trong hoạt động giáo dục. Khi tra cứu, bạn có thể gặp cả hai tên cho cùng một trường; đừng nhầm đó là hai nơi khác nhau. Ngược lại, tổ chức của quân đội có thể được sắp xếp lại theo từng giai đoạn, nên việc một trường đổi tên, sáp nhập hay thay đổi ngành tuyển là chuyện có thể xảy ra. Chỉ thông báo của năm dự thi mới là căn cứ.

Học viện khác trường sĩ quan ở điểm nào

Phạm vi đào tạo. Học viện thường đào tạo nhiều bậc và nhiều đối tượng hơn: ngoài đào tạo sĩ quan trình độ đại học từ học sinh phổ thông, học viện còn đào tạo cán bộ ở cấp cao hơn, đào tạo sau đại học và nghiên cứu khoa học. Trường sĩ quan tập trung nhiều hơn vào đào tạo sĩ quan cấp phân đội, tức là những người chỉ huy, quản lý ở các đơn vị cơ sở sau khi ra trường.

Tính chuyên biệt. Nhiều trường sĩ quan gắn chặt với một binh chủng, nên chương trình học bám sát vũ khí, khí tài và cách tác chiến của binh chủng đó. Học viện có thể rộng hơn, ví dụ một học viện kỹ thuật đào tạo kỹ sư cho nhiều lực lượng khác nhau, hoặc học viện gắn với một quân chủng bao trùm nhiều ngành nhỏ bên trong.

Không phải thang hơn kém. Một điều nhiều phụ huynh hiểu nhầm là học viện "cao hơn" trường sĩ quan nên con vào học viện là tốt hơn. Với học sinh phổ thông thi vào, cả hai đều đào tạo trình độ đại học, học viên tốt nghiệp đều được xem xét phong quân hàm sĩ quan theo quy định. Điều đáng cân nhắc là ngành học và hướng công tác có hợp với con hay không, chứ không phải chữ "học viện" hay "trường".

Điểm chuẩn không nói lên giá trị ngành. Điểm chuẩn mỗi trường phụ thuộc số thí sinh đăng ký, chỉ tiêu và vùng tuyển của năm đó. Một trường có điểm chuẩn thấp hơn không có nghĩa là ngành học kém quan trọng hay ra trường khó khăn hơn. Cách đọc điểm chuẩn và chỉ tiêu có bài riêng trong danh mục xét tuyển của trang.

Đào tạo sĩ quan và đào tạo hệ dân sự trong cùng một trường

Một số học viện, trường quân đội ngoài nhiệm vụ đào tạo sĩ quan còn tuyển sinh hệ dân sự. Sinh viên hệ dân sự học trong môi trường quân đội nhưng không phải là quân nhân, đóng học phí như sinh viên các trường đại học khác và tự tìm việc làm sau khi tốt nghiệp. Học viên hệ quân sự, hay còn gọi là hệ đào tạo sĩ quan, là quân nhân ngay từ khi nhập học, được bảo đảm chế độ theo quy định và được phân công công tác sau khi ra trường.

Hai hệ này khác nhau từ cách tuyển sinh: hệ đào tạo sĩ quan đòi hỏi sơ tuyển về chính trị, sức khoẻ, độ tuổi và nằm trong kỳ tuyển sinh quân sự; hệ dân sự tuyển theo quy chế tuyển sinh đại học chung, thường không qua sơ tuyển quân sự. Vì cùng mang tên một trường, nhiều gia đình nhầm hai hệ với nhau khi đọc tin tuyển sinh, đến lúc nhập học mới vỡ lẽ con không phải là quân nhân.

Nếu mục tiêu của bạn là trở thành sĩ quan, hãy chắc chắn mình đang đọc thông tin của hệ đào tạo sĩ quan. Nếu bạn chỉ muốn học một ngành kỹ thuật hay y trong môi trường kỷ luật mà không gắn bó lâu dài với quân đội, hệ dân sự là một lựa chọn đáng xem. Sự khác biệt giữa hai hệ được phân tích kỹ hơn trong một bài riêng cùng danh mục này.

Những trường hay có cách tuyển riêng cần đọc kỹ

Trong hệ thống, có vài nhóm trường mà quy định tuyển sinh hoặc sơ tuyển thường có điểm khác biệt so với phần còn lại. Đây là những chỗ thí sinh hay bỏ sót khi chỉ đọc lướt:

  • Trường tuyển theo địa bàn. Một số trường chỉ tuyển thí sinh có hộ khẩu thường trú ở phía Bắc hoặc phía Nam theo ranh giới quy định trong thông báo. Hai trường sĩ quan lục quân là ví dụ quen thuộc của cách chia này. Đăng ký nhầm trường không tuyển vùng mình là mất một nguyện vọng.
  • Đào tạo phi công quân sự. Tuyển chọn phi công có quy trình khám tuyển sức khoẻ riêng, nghiêm ngặt và tổ chức sớm hơn, do lực lượng chuyên trách thực hiện. Thí sinh quan tâm cần theo dõi thông báo riêng của năm.
  • Ngành quân y. Đào tạo bác sĩ quân y có thời gian học dài hơn các ngành khác và tổ hợp xét tuyển thường nghiêng về các môn khoa học tự nhiên.
  • Ngành ngoại ngữ, quan hệ quốc tế quốc phòng. Có thể có yêu cầu riêng về môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển.
  • Chỉ tiêu nữ. Chỉ một số trường, một số ngành tuyển nữ và chỉ tiêu thường rất ít; nội dung này có bài riêng trong danh mục dành cho nữ sinh.
  • Quân nhân tại ngũ. Hạ sĩ quan, binh sĩ đang phục vụ có thể đăng ký dự thi qua đơn vị với quy định riêng về độ tuổi và thời gian phục vụ.

Mỗi mục trên chỉ là lời nhắc để bạn biết chỗ cần đọc kỹ. Con số cụ thể về độ tuổi, chiều cao, chỉ tiêu, vùng tuyển thay đổi theo năm, nên đừng dựa vào thông tin của khoá trước truyền lại.

Cách tra danh sách trường của năm bạn dự thi

Thông tin tuyển sinh quân sự được công bố công khai mỗi năm. Để không đọc nhầm tin cũ hoặc tin của trang không chính thức, bạn có thể làm theo trình tự sau:

  1. Tìm thông báo tuyển sinh năm hiện hành do Ban Tuyển sinh quân sự Bộ Quốc phòng phát hành, xem phần danh sách các học viện, trường có tuyển sinh đào tạo sĩ quan.
  2. Với mỗi trường bạn quan tâm, mở trang tuyển sinh chính thức của trường để xem ngành đào tạo, tổ hợp xét tuyển, vùng tuyển và đối tượng tuyển.
  3. Ghi lại những điểm đặc biệt: trường có tuyển nữ không, có tuyển theo địa bàn không, có yêu cầu riêng về sức khoẻ hay môn thi không.
  4. Hỏi cơ quan quân sự nơi đăng ký thường trú theo hướng dẫn hiện hành về lịch và thủ tục sơ tuyển, vì sơ tuyển phải làm trước khi đăng ký xét tuyển.
  5. Đối chiếu với năng lực học tập, thể lực và mong muốn của bản thân để rút gọn còn một đến hai trường, rồi tập trung chuẩn bị cho đúng trường đó.

Trong suốt quá trình, nếu gặp ai tự xưng có thể "chọn trường giúp", "lo suất" vào một trường cụ thể kèm điều kiện tiền bạc, đó là dấu hiệu lừa đảo. Tuyển sinh quân sự không có kênh nào như vậy.

Chọn trường theo lĩnh vực trước, theo tên sau

Cách chọn hay gặp là bắt đầu từ cái tên: trường nào nổi tiếng, trường nào có người thân từng học, trường nào gần nhà. Cách hiệu quả hơn là đi ngược lại: trước hết tự hỏi mình hợp với kiểu công việc nào. Bạn thích dẫn dắt người khác, chịu được vận động ngoài trời và áp lực ra quyết định? Nhóm chỉ huy tham mưu có thể hợp. Bạn mạnh Toán, Lý, thích máy móc, mạch điện, lập trình? Nhóm kỹ thuật đáng xem trước. Bạn tỉ mỉ, thích quản lý vật chất, tài chính, tổ chức đời sống? Nhóm hậu cần có thể phù hợp. Bạn muốn làm bác sĩ? Ngành quân y.

Khi đã có lĩnh vực, bạn mới xét đến quân chủng, binh chủng: thích biển thì xem hải quân, thích bầu trời thì xem phòng không – không quân, muốn gắn với vùng biên giới thì xem biên phòng. Cuối cùng mới đến chuyện vùng tuyển, điểm chuẩn tham khảo và khả năng của mình.

Đi theo trình tự này, bạn sẽ ít rơi vào cảnh đỗ vào một trường rồi mới thấy ngành học không hợp, trong khi việc chuyển ngành hay xin thôi học ở trường quân đội không đơn giản như ở trường dân sự. Các bài tiếp theo trong danh mục đi sâu từng nhóm ngành để bạn so sánh cụ thể hơn.

Câu hỏi thường gặp

Có bao nhiêu trường quân đội tuyển sinh đào tạo sĩ quan mỗi năm?

Số lượng thay đổi theo năm và theo việc sắp xếp tổ chức của quân đội. Cách chắc chắn nhất là xem danh sách trong thông báo tuyển sinh năm hiện hành của Ban Tuyển sinh quân sự Bộ Quốc phòng, thay vì dựa vào con số truyền miệng hoặc bài viết cũ.

Học viện có tốt hơn trường sĩ quan không?

Không nên so theo kiểu hơn kém. Với học sinh phổ thông thi vào, cả học viện và trường sĩ quan đều đào tạo trình độ đại học để trở thành sĩ quan. Điều cần xét là ngành học, hướng công tác và mức độ phù hợp với năng lực, sở thích của bạn.

Một trường có hai tên gọi là sao?

Một số trường sĩ quan có thêm tên đại học tương ứng dùng trong hoạt động giáo dục. Đó vẫn là một trường. Khi tra cứu, bạn nên ghi cả hai tên để khỏi nhầm, và lấy tên trong thông báo tuyển sinh chính thức làm chuẩn khi đăng ký.

Có thể đăng ký nhiều trường quân đội cùng lúc không?

Quy định về số trường được đăng ký sơ tuyển và cách đặt nguyện vọng vào trường quân đội có thể khác nhau giữa các năm. Bạn cần đọc kỹ thông báo năm hiện hành và hỏi cơ quan quân sự nơi thường trú khi làm hồ sơ sơ tuyển.

Học hệ dân sự trong trường quân đội có thành sĩ quan không?

Không. Sinh viên hệ dân sự không phải là quân nhân, đóng học phí và tự tìm việc sau khi tốt nghiệp. Chỉ học viên hệ đào tạo sĩ quan, đã qua sơ tuyển và trúng tuyển theo kỳ tuyển sinh quân sự, mới được xem xét phong quân hàm khi ra trường.

Tra danh sách trường quân đội ở đâu cho chính xác?

Nguồn chính thức là thông báo tuyển sinh của Ban Tuyển sinh quân sự Bộ Quốc phòng và trang tuyển sinh của từng học viện, trường. Ngoài ra, cơ quan quân sự nơi bạn đăng ký thường trú có thể hướng dẫn trực tiếp khi bạn đến hỏi về sơ tuyển.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138