LucLuong.comLực Lượng
Đời sống học tập và sau tốt nghiệp

Chương trình đào tạo sĩ quan: các khối học phần, thực tập đơn vị và thi tốt nghiệp

Chương trình đào tạo sĩ quan gồm những khối kiến thức nào, học bao lâu, thực tập ở đơn vị ra sao, thi tốt nghiệp và xếp loại ảnh hưởng gì tới con đường sau này.

Vietnamese officer cadets studying in a quiet military academy library at night, rows of desks under green lamps, seen from a high angle, blank open notebooks

Học viên trường sĩ quan học bốn mảng chính: kiến thức giáo dục đại cương và lý luận chính trị, khoa học cơ bản theo ngành, kiến thức quân sự chung, và kiến thức chuyên ngành gắn với cương vị sẽ đảm nhiệm sau khi ra trường. Xen giữa là các đợt huấn luyện thực hành, diễn tập và thực tập tại đơn vị; cuối khoá học viên thi tốt nghiệp, được cấp bằng và xét phong quân hàm sĩ quan theo quy định.

Bài này giúp học sinh và phụ huynh hình dung bốn đến năm năm học phía sau cánh cổng trường: học gì theo từng giai đoạn, thực tập ra sao, tốt nghiệp được tính thế nào. Thời gian đào tạo, khối lượng từng mảng và tên học phần khác nhau giữa các trường chỉ huy, kỹ thuật, hậu cần, quân y; thông tin chính xác nằm trong giới thiệu ngành và đề án tuyển sinh của từng trường.

Bốn mảng kiến thức và tỷ trọng thay đổi theo loại trường

Bảng dưới mô tả định tính, không phải số giờ hay số tín chỉ thật. Mục đích là để bạn thấy mỗi loại trường dồn sức vào đâu.

Mảng kiến thứcNội dung chínhTrường chỉ huyTrường kỹ thuật
Giáo dục đại cương, lý luận chính trịCác học phần bắt buộc của bậc đại học, ngoại ngữ, tin họcCóCó
Khoa học cơ bảnToán, vật lý, hoá học, cơ học… tuỳ ngànhMức vừa đủRất nặng, là nền của chuyên ngành
Quân sự chungĐiều lệnh, kỹ thuật, chiến thuật cơ bản, bắn súng, thể lựcRất nặngCó, ở mức nền tảng
Chuyên ngànhKiến thức cho cương vị sau nàyChỉ huy, tổ chức huấn luyện, quản lý bộ độiKhai thác, bảo đảm, sửa chữa, nghiên cứu kỹ thuật

Ngoài hai nhóm trên còn các trường hậu cần, quân y, ngoại ngữ, biên phòng hay các học viện quân chủng, mỗi nơi có tỷ trọng riêng. Bảng này chỉ nhằm cho thấy cùng mang tên đào tạo sĩ quan nhưng một ngày học có thể rất khác nhau tuỳ trường. Cách chọn giữa các ngành có bài riêng ở danh mục hệ thống trường và ngành đào tạo của trang.

Học bao lâu và vì sao mỗi trường một khác

Thời gian đào tạo sĩ quan trình độ đại học phụ thuộc ngành. Nhóm chỉ huy tham mưu thường học khoảng bốn năm, nhóm kỹ thuật có thể dài hơn vì khối khoa học cơ bản lớn, ngành y kéo dài theo chuẩn đào tạo của ngành y. Một số trường còn có hệ cao đẳng hoặc trung cấp với thời gian ngắn hơn, áp dụng cho đối tượng riêng. Con số cụ thể bạn đọc trong thông báo tuyển sinh năm hiện hành, không nên suy từ năm trước.

Sự khác biệt về thời gian phản ánh mục tiêu đầu ra. Một sĩ quan chỉ huy cấp phân đội ra trường phải đủ năng lực chỉ huy, quản lý và huấn luyện một đơn vị nhỏ. Một sĩ quan kỹ thuật phải đủ kiến thức để khai thác, bảo đảm và sửa chữa các hệ thống phức tạp. Chương trình được thiết kế ngược từ yêu cầu của cương vị đầu tiên đó.

Một điểm học sinh hay bỏ qua: năm học ở trường quân đội không chia thành hai học kỳ rồi nghỉ hè dài như đại học dân sự. Xen kẽ có các đợt huấn luyện tập trung, dã ngoại, thực tập; kỳ nghỉ ngắn hơn và theo kế hoạch của trường.

Huấn luyện thực hành và diễn tập: học bằng cơ thể

Thao trường là phòng thí nghiệm của ngành chỉ huy. Kiến thức chiến thuật chỉ có ý nghĩa khi được thực hành trên địa hình thật, trong thời tiết thật. Học viên luyện từ động tác cá nhân đến phối hợp tổ, tiểu đội, trung đội theo chương trình.

Dã ngoại và hành quân rèn sức bền và kỹ năng sống. Các đợt huấn luyện dài ngày ngoài doanh trại dạy học viên tổ chức ăn ở, bảo đảm an toàn, giữ sức cho đơn vị trong điều kiện thiếu thốn. Nhiều người nói đây là lúc họ hiểu rõ nhất ý nghĩa của tinh thần đồng đội.

Diễn tập tổng hợp kiến thức nhiều môn. Cuối các giai đoạn đào tạo, học viên tham gia diễn tập theo kế hoạch của trường, vận dụng nhiều học phần cùng lúc. Nội dung cụ thể thuộc phạm vi đào tạo nội bộ, học viên tiếp cận khi đến giai đoạn đó.

Trường kỹ thuật thực hành ở xưởng và phòng thí nghiệm. Với ngành kỹ thuật, thời gian ở xưởng, phòng thí nghiệm, trạm khai thác chiếm phần lớn. Học viên làm quen quy trình vận hành, bảo dưỡng và an toàn kỹ thuật theo chuẩn của quân đội.

Thực tập ở đơn vị: bước chuyển từ học viên sang cán bộ

Đợt thực tập tại đơn vị thường diễn ra ở giai đoạn cuối khoá, khi học viên đã học gần đủ chuyên ngành. Trình tự thường gặp như sau:

  1. Nhà trường phân học viên về các đơn vị phù hợp ngành đào tạo theo kế hoạch.
  2. Học viên được giao một cương vị thực tập, ví dụ đảm nhiệm vai trò cán bộ cấp phân đội dưới sự hướng dẫn của cán bộ đơn vị.
  3. Học viên tham gia công việc hằng ngày của đơn vị: quản lý bộ đội, tổ chức huấn luyện, sinh hoạt, công tác bảo đảm theo chức trách thực tập.
  4. Ghi chép, viết báo cáo hoặc thu hoạch theo yêu cầu của trường.
  5. Đơn vị nhận xét, nhà trường đánh giá kết quả thực tập theo quy chế.

Thực tập là lúc học viên lần đầu đứng ở vị trí người chỉ huy trước những chiến sĩ có khi bằng hoặc hơn tuổi mình. Cách học viên cư xử, giữ lời và chăm lo cho bộ đội được đơn vị nhìn nhận rất kỹ. Nhiều cán bộ trẻ kể lại rằng bài học lớn nhất của đợt thực tập không nằm trong giáo trình mà ở cách lắng nghe chiến sĩ.

Thi tốt nghiệp, xếp loại và phong quân hàm

Cuối khoá, học viên thi hoặc bảo vệ tốt nghiệp theo hình thức của từng trường. Kết quả tốt nghiệp được tổng hợp từ quá trình học tập, kết quả thi cuối khoá và kết quả rèn luyện. Học viên đủ điều kiện được cấp bằng tốt nghiệp theo trình độ đào tạo.

Học viên tốt nghiệp đào tạo sĩ quan được xét phong quân hàm sĩ quan theo Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam và văn bản hướng dẫn hiện hành. Theo nguyên tắc chung của luật, người tốt nghiệp thường được phong cấp bậc khởi đầu của sĩ quan cấp uý; người có kết quả tốt nghiệp cao có thể được xét phong cấp cao hơn một bậc. Tiêu chí cụ thể bạn tra trong luật và quy định hiện hành, vì luật có thể được sửa đổi.

Xếp loại tốt nghiệp còn có ảnh hưởng tới việc phân công công tác và cơ hội học tiếp về sau, ví dụ được giữ lại trường hoặc được cử đi đào tạo nâng cao, tuỳ nhu cầu và quy định. Vì vậy, học viên nên coi từng học kỳ là một phần của kết quả cuối cùng, không dồn sức vào năm cuối.

Học tốt ở trường sĩ quan: những thói quen nên có từ sớm

Học viên học tốt không nhất thiết là người có điểm đầu vào cao nhất. Những thói quen dưới đây giúp nhiều người theo kịp và vượt lên:

  • Ghi chép có hệ thống: thời gian tự học có hạn, nên ghi chép gọn trên lớp giúp ôn nhanh hơn.
  • Không để nợ thể lực: kiểm tra thể lực đi cùng kết quả học tập; tập đều mỗi ngày nhẹ nhàng hơn dồn sức trước kỳ kiểm tra.
  • Học nhóm theo phòng: sống chung tạo điều kiện học nhóm tự nhiên; người giỏi toán kèm người giỏi văn và ngược lại.
  • Đọc thêm về nghề: đọc sách, báo của ngành giúp hiểu ý nghĩa của bài học và giữ động lực.
  • Đầu tư ngoại ngữ đều đặn: ngoại ngữ ngày càng cần cho học tiếp và làm việc với trang bị, tài liệu hiện đại.
  • Hỏi khi chưa hiểu: giáo viên và cán bộ quản lý ở trường quân đội gần học viên hơn nhiều so với đại học dân sự, hãy tận dụng.

Với học sinh đang ôn thi, những thói quen này có thể tập ngay từ bây giờ. Chúng giúp bạn đạt điểm tốt ở kỳ thi tuyển sinh và đi đường dài sau khi đã vào trường.

Học viên năm trên và năm dưới: chương trình thay đổi qua từng năm

Chương trình đào tạo sĩ quan không dàn đều các khối kiến thức trong suốt khoá học. Những năm đầu thường nặng về giáo dục đại cương, khoa học cơ bản và quân sự chung: học viên vừa học toán, ngoại ngữ, lý luận, vừa rèn điều lệnh, kỹ thuật cá nhân và thể lực. Đây là giai đoạn xây nền, nhiều học viên thấy chưa gắn với nghề nhưng lại quyết định khả năng theo kịp các năm sau.

Những năm giữa chuyển dần sang kiến thức chuyên ngành. Học viên trường chỉ huy học sâu về tổ chức, chỉ huy và huấn luyện đơn vị; học viên trường kỹ thuật vào phòng thí nghiệm, xưởng và học các hệ thống chuyên môn. Đây cũng là lúc nhiều học viên bắt đầu đảm nhiệm vai trò cán bộ trong đơn vị học viên như tiểu đội trưởng, lớp trưởng, tập dần kỹ năng quản lý.

Năm cuối dồn vào thực tập, diễn tập và chuẩn bị tốt nghiệp. Học viên năm cuối thường được giao nhiều trách nhiệm hơn trong tự quản, kèm cặp học viên khoá dưới. Hiểu nhịp thay đổi này giúp bạn không nản ở năm đầu khi chưa thấy "chất lính" trong các môn học cơ bản, và không chủ quan ở năm cuối khi kết quả thực tập, tốt nghiệp quyết định nhiều điều phía sau.

Câu hỏi thường gặp

Trường sĩ quan học mấy năm?

Tuỳ ngành và trình độ đào tạo. Hệ đại học nhóm chỉ huy thường khoảng bốn năm, nhóm kỹ thuật có thể dài hơn, ngành y theo chuẩn riêng của ngành y. Thời gian chính xác ghi trong thông báo tuyển sinh năm hiện hành của từng trường.

Học trường sĩ quan có học tiếng Anh không?

Có. Ngoại ngữ là học phần trong chương trình đại học của các trường quân đội, ngoài ra một số ngành có yêu cầu ngoại ngữ cao hơn. Học viên nên duy trì ngoại ngữ đều đặn vì nó cần cho việc học tiếp và công tác sau này.

Ra trường sĩ quan được phong quân hàm gì?

Theo nguyên tắc chung của Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, học viên tốt nghiệp đào tạo sĩ quan thường được phong cấp khởi đầu của sĩ quan cấp uý, người có kết quả tốt nghiệp cao có thể được xét phong cao hơn. Tiêu chí cụ thể theo luật và văn bản hướng dẫn hiện hành.

Học trường sĩ quan có được học văn bằng hai hay học song song không?

Học viên học tập trung theo chương trình của trường nên rất khó học song song một chương trình bên ngoài. Sau khi ra trường, sĩ quan có thể được cử đi học nâng cao hoặc học thêm theo quy định và nhu cầu của đơn vị.

Trượt môn ở trường quân đội thì có được thi lại không?

Quy chế đào tạo của từng trường quy định việc thi lại, học lại học phần chưa đạt. Nợ môn kéo dài hoặc kết quả học tập quá thấp có thể dẫn tới lưu ban hoặc buộc thôi học, nên học viên cần theo dõi kết quả từng học kỳ.

Học viên nữ có học chương trình giống học viên nam không?

Nữ học viên học theo chương trình của ngành mình đăng ký, gồm cả kiến thức chuyên ngành và quân sự, với tiêu chuẩn rèn luyện được quy định phù hợp. Ngành nào có tuyển nữ do thông báo tuyển sinh hằng năm quy định.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138