LucLuong.comLực Lượng
Hệ thống trường và ngành đào tạo

Hệ dân sự trường quân đội: khác hệ quân sự ở học phí, kỷ luật, việc làm ra sao

Hệ dân sự trong trường quân đội không phải quân nhân, đóng học phí, tự tìm việc. So sánh với hệ đào tạo sĩ quan để gia đình chọn đúng ngay từ khi đăng ký.

Vietnamese university students in plain clothes and cadets in olive uniforms crossing a wide campus courtyard in Hanoi, seen from a distance, overcast morning

Hệ dân sự trong trường quân đội là hình thức đào tạo đại học cho sinh viên không phải quân nhân: học ngay trong học viện, trường quân đội, đóng học phí, không qua sơ tuyển quân sự và tự tìm việc làm sau khi tốt nghiệp. Hệ quân sự, hay hệ đào tạo sĩ quan, thì ngược lại ở gần như mọi điểm: học viên là quân nhân, được bảo đảm chế độ, ra trường được phân công công tác trong quân đội.

Hai hệ cùng mang tên một trường nên rất dễ bị nhầm khi đọc tin tuyển sinh. Bài này so sánh từng mặt để học sinh và phụ huynh biết mình đang nộp vào hệ nào, phù hợp với ai, và cần hỏi những gì trước khi xác nhận nhập học. Những con số như học phí, chỉ tiêu, điểm chuẩn không được nêu ở đây vì thay đổi theo năm và theo trường; bạn tra trên trang tuyển sinh chính thức của trường.

Vì sao trường quân đội lại tuyển sinh viên dân sự

Một số học viện, trường quân đội có đội ngũ giảng viên, phòng thí nghiệm và chương trình đào tạo mạnh ở những lĩnh vực mà xã hội cũng cần: kỹ thuật cơ khí, điện tử, công nghệ thông tin, xây dựng, y khoa, tài chính, ngoại ngữ. Ngoài nhiệm vụ chính là đào tạo sĩ quan, các trường này được giao thêm nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực cho xã hội, tận dụng năng lực sẵn có.

Trong nhiều năm, những cái tên thường được nhắc tới khi nói về hệ dân sự là Học viện Kỹ thuật Quân sự, Học viện Quân y và Học viện Hậu cần, cùng một số trường sĩ quan có thế mạnh kỹ thuật. Tuy vậy, trường nào tuyển hệ dân sự, tuyển ngành gì, bao nhiêu chỉ tiêu là quyết định của từng năm. Đừng mặc định trường đã tuyển dân sự năm trước thì năm nay vẫn tuyển.

Với người học, điểm hấp dẫn của hệ dân sự là được học trong môi trường có nề nếp, kỷ luật cao hơn mặt bằng chung, nhiều gia đình tin rằng con sẽ được rèn tính tự giác. Đổi lại, sinh viên hệ dân sự không có những quyền lợi gắn với tư cách quân nhân, và điều này cần được hiểu rõ từ đầu.

So sánh hệ dân sự và hệ đào tạo sĩ quan

Bảng dưới đây so sánh ở mức nguyên lý chung. Chi tiết cụ thể của từng trường, từng năm có thể khác, nên mỗi dòng đều cần đối chiếu với thông báo tuyển sinh và quy chế của trường bạn chọn.

Tiêu chíHệ dân sựHệ đào tạo sĩ quan
Tư cách người họcSinh viên, không phải quân nhânHọc viên là quân nhân ngay khi nhập học
Sơ tuyển quân sựThường không phải qua sơ tuyển quân sựBắt buộc sơ tuyển về chính trị, sức khoẻ, độ tuổi
Đăng ký xét tuyểnTheo quy chế tuyển sinh đại học chungTheo kỳ tuyển sinh quân sự, sau khi đạt sơ tuyển
Học phí, sinh hoạtĐóng học phí, tự lo sinh hoạt theo quy định của trườngKhông đóng học phí, được bảo đảm chế độ theo quy định
Nội vụ, kỷ luậtTheo quy chế sinh viên của trường, có thể có yêu cầu nề nếp riêngTheo điều lệnh quân đội, sống tập trung
Sau tốt nghiệpTự tìm việc như sinh viên các trường khácĐược xem xét phong quân hàm và phân công công tác
Ràng buộcKhông có nghĩa vụ phục vụ quân đội do học tậpCó trách nhiệm phục vụ theo phân công; bỏ học có thể phải bồi hoàn theo quy định

Dòng cuối là điểm nhiều gia đình bỏ qua. Học viên hệ đào tạo sĩ quan được nhà nước chi trả chi phí đào tạo, nên nếu tự ý thôi học hoặc bị kỷ luật buộc thôi học, có thể phải bồi hoàn theo quy định hiện hành. Hệ dân sự không có ràng buộc kiểu này, nhưng cũng không có chế độ.

Hệ dân sự hợp với ai

Muốn học ngành kỹ thuật, y, tài chính trong môi trường kỷ luật. Nếu bạn quan tâm chủ yếu đến chất lượng đào tạo một ngành cụ thể và thích nề nếp nghiêm, hệ dân sự là lựa chọn đáng cân nhắc bên cạnh các trường đại học dân sự khác.

Không chắc muốn gắn bó lâu dài với quân đội. Hệ đào tạo sĩ quan đòi hỏi cam kết phục vụ sau tốt nghiệp và một lối sống quân ngũ dài hạn. Nếu bạn còn phân vân, chọn hệ dân sự giúp giữ quyền tự quyết về nghề nghiệp sau này.

Chưa đạt hoặc không tham gia sơ tuyển quân sự. Có những thí sinh không đáp ứng một tiêu chí nào đó của sơ tuyển, hoặc quyết định muộn khi lịch sơ tuyển đã qua. Hệ dân sự, nếu trường có tuyển, là cách vẫn học được ở trường mình mong muốn, với điều kiện chấp nhận đây là con đường dân sự hoàn toàn.

Gia đình đủ điều kiện chi trả học phí. Học phí hệ dân sự ở trường quân đội được trường công bố theo từng năm học. Gia đình nên tra mức cụ thể và tính cả chi phí sinh hoạt trước khi quyết định, tránh so sánh với hệ quân sự không mất học phí rồi chọn nhầm.

Những câu nên hỏi trường trước khi xác nhận nhập học hệ dân sự

Khi đã trúng tuyển, trước lúc xác nhận nhập học, bạn nên có câu trả lời rõ ràng cho các câu hỏi sau. Phần lớn đều có trong thông báo, nhưng nếu không thấy, hãy hỏi trực tiếp phòng đào tạo hoặc bộ phận tuyển sinh của trường:

  • Sinh viên hệ dân sự ở ký túc xá chung hay khu riêng, có bắt buộc ở nội trú không.
  • Nội quy sinh hoạt có những yêu cầu gì khác với trường dân sự: giờ giấc, đồng phục, kiểm tra nội vụ.
  • Học phí từng năm, cách điều chỉnh học phí trong khoá học, các khoản thu khác nếu có.
  • Văn bằng tốt nghiệp ghi thế nào, có khác gì văn bằng của học viên hệ quân sự cùng ngành.
  • Có cơ hội chuyển sang hệ quân sự trong quá trình học hay không; nếu có thì điều kiện ra sao. Thông thường điều này rất hạn chế, đừng chọn hệ dân sự với kỳ vọng sẽ chuyển được.
  • Trường có hỗ trợ giới thiệu việc làm, thực tập cho sinh viên dân sự không.

Những thông tin này giúp tránh cảm giác hụt hẫng sau vài tháng, khi sinh viên dân sự nhận ra mình học cùng giảng đường nhưng có lộ trình hoàn toàn khác với các bạn học viên quân sự.

Nhầm hệ khi đăng ký: tình huống thường gặp

Ví dụ giả định: một học sinh ở Nghệ An muốn trở thành kỹ sư quân sự. Em tìm trên mạng, thấy một học viện quân đội có tuyển ngành kỹ thuật điện tử, điểm chuẩn vừa sức, liền đặt nguyện vọng trên hệ thống tuyển sinh chung mà không qua sơ tuyển tại cơ quan quân sự. Em trúng tuyển, nhập học rồi mới biết đó là chỉ tiêu hệ dân sự, em không phải học viên quân sự và sẽ không được phân công công tác trong quân đội.

Tình huống ngược lại cũng có: thí sinh chỉ muốn học một ngành kỹ thuật tốt, đi sơ tuyển theo bạn bè, trúng tuyển hệ quân sự rồi mới thấy không hợp lối sống quân ngũ, trong khi thôi học có thể phải bồi hoàn chi phí đào tạo. Cả hai trường hợp đều bắt nguồn từ việc không phân biệt được hai hệ ngay từ lúc đọc thông tin.

Cách tránh rất đơn giản: hỏi một câu duy nhất trước khi đăng ký, "chỉ tiêu này là hệ đào tạo sĩ quan hay hệ dân sự?". Nếu là hệ đào tạo sĩ quan, chắc chắn phải có bước sơ tuyển tại cơ quan quân sự nơi thường trú theo hướng dẫn hiện hành. Không có bước sơ tuyển, gần như chắc đó là hệ dân sự.

Hệ dân sự và chuyện nghĩa vụ quân sự

Một câu hỏi phụ huynh hay đặt ra: con học hệ dân sự trong trường quân đội thì có được tính là đã phục vụ quân đội không. Câu trả lời là không. Sinh viên hệ dân sự có tư cách như sinh viên đại học chính quy ở bất kỳ trường nào khác, nên các quy định về nghĩa vụ quân sự áp dụng cho họ giống như với sinh viên dân sự nói chung.

Theo Luật Nghĩa vụ quân sự hiện hành, công dân đang được đào tạo trình độ đại học hệ chính quy thuộc diện được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong thời gian một khoá đào tạo. Tạm hoãn không phải là miễn. Sau khi tốt nghiệp, nếu còn trong độ tuổi gọi nhập ngũ và đủ tiêu chuẩn, sinh viên vẫn có thể được gọi khám tuyển như mọi công dân khác. Chi tiết về độ tuổi, thủ tục xác nhận đang học để được tạm hoãn, bạn hỏi cơ quan quân sự nơi thường trú theo hướng dẫn hiện hành.

Học viên hệ đào tạo sĩ quan thì khác hẳn: họ là quân nhân ngay từ khi nhập học, thời gian học được tính trong thời gian phục vụ theo quy định. Đây thêm một lý do để gia đình phân biệt rõ hai hệ ngay từ đầu, vì hệ quả pháp lý của việc chọn hệ kéo dài nhiều năm sau khi ra trường.

Đọc thông tin hệ dân sự ở đâu cho chính xác

Hệ dân sự được tuyển theo quy chế tuyển sinh đại học chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nên thông tin chính nằm trong đề án tuyển sinh của chính trường đó, đăng trên trang tuyển sinh của trường và trên hệ thống tuyển sinh chung. Thông báo của Ban Tuyển sinh quân sự Bộ Quốc phòng chủ yếu dành cho hệ đào tạo sĩ quan, nên bạn không nhất thiết thấy chỉ tiêu dân sự ở đó.

Khi đọc đề án của trường, phần dành cho hệ dân sự thường được tách riêng, có mã ngành, tổ hợp, chỉ tiêu và học phí riêng. Hãy đọc đúng phần này. Nếu đề án dùng chung một bảng cho cả hai hệ, hãy xem kỹ cột ghi chú hoặc mã xét tuyển, vì đó là chỗ phân biệt.

Các trang tổng hợp tin tuyển sinh, hội nhóm phụ huynh trên mạng xã hội có thể giúp bạn biết trường nào đang tuyển dân sự, nhưng đừng dùng các con số ở đó làm căn cứ. Một số tin bị sao chép từ năm cũ mà không ghi năm. Luôn quay về đề án gốc của năm bạn dự thi.

Câu hỏi thường gặp

Sinh viên hệ dân sự trường quân đội có phải mặc quân phục không?

Sinh viên hệ dân sự không phải là quân nhân nên không mặc quân phục như học viên quân sự. Tuy vậy, trường có thể quy định đồng phục và nề nếp riêng. Bạn nên đọc nội quy hoặc hỏi phòng đào tạo của trường để biết cụ thể.

Học hệ dân sự có được chuyển sang hệ quân sự không?

Việc chuyển hệ rất hạn chế và phụ thuộc quy định của từng trường, từng thời điểm. Hệ quân sự đòi hỏi sơ tuyển và trúng tuyển theo kỳ tuyển sinh quân sự. Không nên chọn hệ dân sự với kỳ vọng sẽ chuyển được về sau.

Hệ dân sự có phải qua sơ tuyển sức khoẻ quân sự không?

Thường thì không, vì hệ dân sự tuyển theo quy chế tuyển sinh đại học chung. Một số trường có thể có yêu cầu sức khoẻ riêng khi nhập học. Bạn cần đọc kỹ đề án tuyển sinh của trường trong năm dự thi.

Học phí hệ dân sự trường quân đội có cao không?

Mức học phí do từng trường công bố theo năm học và có thể khác nhau giữa các ngành. Bạn nên tra trực tiếp đề án hoặc thông báo học phí của trường thay vì so sánh với thông tin truyền miệng. Hệ dân sự không được miễn học phí như hệ quân sự.

Văn bằng của sinh viên hệ dân sự có giá trị không?

Văn bằng do trường cấp theo quy định về giáo dục đại học, có giá trị như văn bằng của các cơ sở đào tạo đại học khác. Bạn có thể hỏi trường về cách ghi văn bằng nếu muốn biết chi tiết trước khi nhập học.

Làm sao biết chỉ tiêu mình đăng ký là hệ dân sự hay hệ quân sự?

Hệ đào tạo sĩ quan luôn gắn với bước sơ tuyển tại cơ quan quân sự nơi thường trú. Nếu bạn đăng ký mà không qua sơ tuyển, gần như chắc đó là hệ dân sự. Đọc mã xét tuyển và ghi chú trong đề án, hoặc hỏi trường cho chắc.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138