LucLuong.comLực Lượng
Hệ thống trường và ngành đào tạo

Ngành phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ học gì, ai hợp với nghề này

Ngành phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ đào tạo cán bộ cảnh sát phòng cháy: học khoa học về cháy, kỹ thuật công trình, chiến thuật chữa cháy và cứu người.

Vietnamese firefighter cadets in protective gear unrolling a long hose across a wet concrete training yard in Hanoi, figures from behind, overcast day

Ngành phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ trong hệ thống công an nhân dân đào tạo cán bộ cho lực lượng cảnh sát phòng cháy chữa cháy: người vừa trực tiếp chữa cháy, cứu người khi có sự cố, vừa làm công tác phòng ngừa như kiểm tra an toàn, thẩm định thiết kế, hướng dẫn cơ sở và người dân. Nơi đào tạo trình độ đại học tiêu biểu là Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy thuộc Bộ Công an.

Bài này dành cho học sinh mạnh về khoa học tự nhiên, thích công việc thực hành, có tinh thần dấn thân và đang tìm hiểu một ngành ít được nói đến trong các trường công an. Bài giải thích ngành học gì, công việc sau này ra sao, ai hợp, và khác gì so với học an toàn phòng cháy ở trường dân sự. Tổ hợp, mã bài thi, chỉ tiêu cụ thể phải tra trong đề án tuyển sinh năm hiện hành của Bộ Công an.

Lực lượng phòng cháy chữa cháy làm những việc gì

Hình ảnh quen thuộc nhất là xe chữa cháy hú còi lao đến đám cháy. Nhưng đó chỉ là một phần công việc. Lực lượng phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ còn tham gia cứu người trong tai nạn giao thông, sập đổ công trình, đuối nước, mắc kẹt trong thang máy, sự cố ở nơi cao hoặc dưới sâu, cùng các tình huống thiên tai như lũ lụt, sạt lở.

Mảng việc lớn không kém là phòng ngừa. Cán bộ phòng cháy kiểm tra điều kiện an toàn của nhà cao tầng, chợ, trung tâm thương mại, nhà xưởng, khu dân cư; thẩm định thiết kế phòng cháy của công trình trước khi xây; hướng dẫn cơ sở lập phương án chữa cháy, tổ chức tập huấn cho lực lượng tại chỗ; tuyên truyền cho người dân cách phòng cháy trong gia đình và cách thoát nạn. Một vụ cháy được ngăn từ đầu có giá trị hơn nhiều so với một vụ cháy được dập tắt.

Vì vậy, người học ngành này cần cả hai mặt: đủ bản lĩnh và thể lực để xông vào hiện trường nguy hiểm, và đủ kiến thức kỹ thuật để đọc bản vẽ, tính toán hệ thống chữa cháy, đánh giá nguy cơ của một công trình. Đây là điểm khiến ngành phòng cháy khác các ngành nghiệp vụ an ninh, cảnh sát khác trong công an.

Học viên ngành phòng cháy chữa cháy học gì

Khoa học tự nhiên làm nền. Toán, vật lý, hoá học được học kỹ vì là cơ sở để hiểu quá trình cháy, sự truyền nhiệt, dòng chảy của nước và khí. Học sinh học yếu các môn này sẽ vất vả ở những năm đầu.

Khoa học về cháy và chất chữa cháy. Vì sao vật liệu bắt cháy, đám cháy lan thế nào, khói độc hình thành ra sao, mỗi loại đám cháy cần chất chữa cháy gì. Đây là phần lý thuyết cốt lõi của ngành.

Kỹ thuật công trình và hệ thống phòng cháy. Kết cấu công trình, lối thoát nạn, hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động, cấp nước chữa cháy, thông gió hút khói. Kiến thức này phục vụ công tác thẩm định thiết kế và kiểm tra an toàn.

Chiến thuật chữa cháy và cứu nạn cứu hộ. Tổ chức lực lượng, triển khai phương tiện, trinh sát đám cháy, cứu người trong môi trường khói, nơi cao, nơi hẹp, dưới nước. Học viên tập luyện nhiều trên thao trường với thiết bị thật.

Pháp luật và nghiệp vụ. Pháp luật về phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, quy trình kiểm tra, xử lý vi phạm, điều tra nguyên nhân vụ cháy, cùng khối kiến thức chung của học viên công an như lý luận chính trị, điều lệnh, võ thuật.

Hai vế công việc sau khi ra trường

Cán bộ phòng cháy chữa cháy thường luân chuyển giữa các vị trí trực tiếp chữa cháy, cứu nạn và vị trí phòng ngừa, nghiệp vụ. Bảng dưới đây mô tả khái quát hai vế đó.

Khía cạnhChữa cháy, cứu nạn cứu hộPhòng ngừa, nghiệp vụ
Nơi làm việcĐội chữa cháy, trực sẵn sàng tại đơn vịBộ phận kiểm tra, thẩm định, tuyên truyền, hướng dẫn
Nhịp làm việcTrực ca, sẵn sàng xuất phát bất kỳ lúc nào, cả ban đêm và ngày lễTheo kế hoạch kiểm tra, hồ sơ, lịch làm việc với cơ sở
Kỹ năng trọng tâmThể lực, sử dụng phương tiện, phối hợp đồng đội, bình tĩnh dưới áp lựcĐọc bản vẽ, tính toán kỹ thuật, nắm quy chuẩn, giao tiếp với doanh nghiệp
Áp lực chínhNguy hiểm tại hiện trường, tiếp xúc với tình huống thương vongTrách nhiệm pháp lý khi kết luận về an toàn của công trình

Cả hai vế đều đòi hỏi tinh thần trách nhiệm rất cao. Một kết luận thẩm định sơ suất có thể để lại hậu quả nghiêm trọng nhiều năm sau, cũng như một quyết định sai ở hiện trường. Người học cần hiểu điều này từ sớm để rèn tính cẩn trọng.

Ai hợp với ngành phòng cháy chữa cháy

Ngành này không dành cho mọi người. Những điểm dưới đây giúp bạn tự đánh giá trước khi đăng ký:

  • Bạn có sức khoẻ tốt, không ngại vận động mạnh, mang vác nặng, làm việc trong môi trường nóng, khói, ẩm ướt.
  • Bạn giữ được bình tĩnh khi thấy cảnh hỗn loạn, người bị thương, và vẫn làm đúng quy trình.
  • Bạn học khá các môn tự nhiên, không ngại tính toán và đọc tài liệu kỹ thuật.
  • Bạn thích làm việc theo đội, tin tưởng và hỗ trợ đồng đội, vì không ai chữa cháy một mình.
  • Bạn chấp nhận lịch trực ca, có thể phải rời gia đình giữa đêm hay ngày Tết khi có sự cố.
  • Bạn có ý thức trách nhiệm với cộng đồng, coi việc giúp người khác thoát nạn là động lực.

Nếu bạn sợ độ cao, sợ nước hay sợ không gian kín, đừng vội loại mình; nhiều nỗi sợ có thể vượt qua bằng huấn luyện đúng cách. Nhưng hãy thành thật với bản thân và tìm hiểu thực tế trước, ví dụ tham gia buổi tuyên truyền, diễn tập phòng cháy ở trường học hoặc khu dân cư để thấy công việc ra sao.

Những điều gia đình thường lo khi con chọn ngành này

Lo về an toàn. Đây là nỗi lo chính đáng. Công việc chữa cháy, cứu nạn có rủi ro, nhưng lực lượng được trang bị bảo hộ, huấn luyện kỹ thuật và làm việc theo quy trình chỉ huy chặt chẽ. Nhiều rủi ro lớn nhất đến từ việc làm trái quy trình, nên nhà trường rèn tính kỷ luật rất nghiêm ngay từ năm đầu.

Lo con không theo kịp phần kỹ thuật. Chương trình có nhiều môn tính toán, bản vẽ, quy chuẩn. Học sinh học khá các môn tự nhiên thường theo được nếu chăm chỉ. Gia đình có thể giúp con bằng cách để con tìm hiểu trước tài liệu phổ thông về an toàn cháy nổ, xem con có hứng thú thật hay không.

Lo về nơi công tác. Như các ngành khác trong công an, cán bộ phòng cháy được phân công theo nhu cầu. Lực lượng này có mặt ở hầu hết các tỉnh, thành, khu công nghiệp, nên cơ hội làm việc ở nhiều địa bàn khác nhau là bình thường.

Lo con bị ám ảnh sau những vụ việc nặng nề. Tiếp xúc với hiện trường thương vong là áp lực tâm lý thật. Đồng đội, chỉ huy và các buổi rút kinh nghiệm sau mỗi vụ việc giúp cán bộ chia sẻ. Gia đình nên giữ kênh trò chuyện cởi mở để con có chỗ nói ra khi cần.

Khác gì học an toàn phòng cháy ở trường dân sự

Một số trường đại học, cao đẳng dân sự có ngành hoặc chuyên ngành liên quan đến kỹ thuật an toàn, phòng cháy cho công trình và doanh nghiệp. Người học ở đó có thể làm tư vấn thiết kế, thi công hệ thống phòng cháy, quản lý an toàn cho nhà máy, toà nhà. Kiến thức kỹ thuật có phần giống nhau, nhưng họ không phải là cán bộ công an và không thực hiện chức năng quản lý nhà nước như kiểm tra, xử lý vi phạm, chỉ huy chữa cháy.

Học viên hệ chính quy của Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy thì là học viên công an, qua sơ tuyển và bài thi đánh giá của Bộ Công an, ra trường được phân công vào lực lượng cảnh sát phòng cháy chữa cháy. Trường cũng có thể có các hình thức đào tạo khác cho người ngoài ngành, tuỳ quy định từng năm; nếu quan tâm, bạn cần đọc kỹ đề án để phân biệt.

Như với mọi ngành trong công an, hãy chắc chắn bạn đăng ký đúng hệ đào tạo mình muốn. Học kỹ thuật phòng cháy ở trường dân sự là con đường nghề nghiệp linh hoạt; vào lực lượng cảnh sát phòng cháy là con đường phục vụ với kỷ luật và sự phân công.

Chuẩn bị nếu muốn thi ngành phòng cháy chữa cháy

Một lộ trình tham khảo cho học sinh từ lớp 11:

  1. Đọc đề án tuyển sinh năm gần nhất của Bộ Công an, xem ngành phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ gắn với mã bài thi đánh giá và tổ hợp nào, địa bàn nào được tuyển.
  2. Học chắc các môn khoa học tự nhiên trong tổ hợp, đặc biệt Toán và Vật lý nếu tổ hợp có.
  3. Rèn thể lực đều: chạy bền, bơi, các bài tập sức mạnh. Tập bơi là điều nên làm sớm vì công việc cứu nạn có thể liên quan đến môi trường nước.
  4. Tìm hiểu thực tế công việc qua các buổi tuyên truyền, diễn tập phòng cháy ở trường hoặc khu dân cư.
  5. Liên hệ công an nơi đăng ký thường trú theo hướng dẫn hiện hành để nắm lịch sơ tuyển và chuẩn bị hồ sơ lý lịch, sức khoẻ.

Lịch sơ tuyển công an thường bắt đầu từ khá sớm trong năm học lớp 12. Chuẩn bị từ lớp 11 giúp bạn có đủ thời gian cho cả học văn hoá, thể lực và giấy tờ.

Câu hỏi thường gặp

Ngành phòng cháy chữa cháy thuộc quân đội hay công an?

Lực lượng cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ thuộc công an nhân dân. Vì vậy tuyển sinh ngành này nằm trong hệ thống tuyển sinh của Bộ Công an, thí sinh sơ tuyển tại công an nơi thường trú và dự bài thi đánh giá theo đề án năm hiện hành.

Học ngành phòng cháy chữa cháy có cần giỏi Toán Lý không?

Kiến thức về cháy, nhiệt, dòng chảy và kết cấu công trình dựa nhiều vào toán và vật lý, nên học tốt các môn này giúp bạn theo kịp chương trình. Tổ hợp xét tuyển cụ thể bạn cần tra trong đề án tuyển sinh năm hiện hành.

Nữ có học ngành phòng cháy chữa cháy được không?

Việc tuyển nữ và chỉ tiêu nữ ở từng ngành do đề án tuyển sinh từng năm của Bộ Công an quy định. Bạn nên đọc kỹ đề án năm dự thi và tham khảo bài về nữ sinh trong danh mục riêng của trang.

Ra trường ngành phòng cháy có phải trực đêm không?

Cán bộ ở các đội chữa cháy trực ca và sẵn sàng xuất phát bất cứ lúc nào, kể cả ban đêm và ngày lễ. Những vị trí phòng ngừa, nghiệp vụ có lịch làm việc ổn định hơn, nhưng cán bộ có thể luân chuyển giữa các vị trí trong sự nghiệp.

Học an toàn phòng cháy ở trường dân sự có vào lực lượng cảnh sát phòng cháy được không?

Tốt nghiệp trường dân sự không đương nhiên trở thành cán bộ công an. Việc tuyển người ngoài ngành vào công an, nếu có, theo quy định tuyển chọn riêng của Bộ Công an từng thời kỳ. Bạn nên tìm hiểu kỹ trước khi chọn con đường này.

Ngành phòng cháy chữa cháy có nguy hiểm không?

Công việc chữa cháy, cứu nạn có rủi ro thật, vì vậy học viên được huấn luyện kỹ về kỹ thuật, trang bị bảo hộ và quy trình an toàn. Người theo ngành cần ý thức rõ rủi ro này và sẵn sàng tuân thủ nghiêm quy trình để bảo vệ bản thân và đồng đội.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138