Muốn ôn bài thi đánh giá của Bộ Công an cho đúng, việc đầu tiên không phải mua sách luyện đề mà là đọc đề án tuyển sinh năm hiện hành của Bộ Công an, xác định mã bài thi ứng với ngành mình đăng ký, rồi ôn theo đúng phần mô tả cấu trúc trong đó. Bài thi này do Bộ Công an tổ chức riêng cho thí sinh đã qua sơ tuyển, và kết quả được kết hợp với điểm thi tốt nghiệp THPT khi xét tuyển vào các trường công an nhân dân.
Vì cấu trúc, thời lượng và cách tính điểm có thể được điều chỉnh theo từng năm, bài này không chép lại một cấu trúc cụ thể nào. Thay vào đó là cách đọc tài liệu chính thức, cách chia phần ôn, cách luyện phần trắc nghiệm lẫn phần viết, và những lỗi thí sinh hay mắc khi ôn một bài thi mà mình chưa từng làm.
Bài thi đánh giá khác kỳ thi tốt nghiệp ở chỗ nào
Kỳ thi tốt nghiệp THPT kiểm tra kiến thức theo từng môn riêng lẻ, mỗi môn một bài. Bài thi đánh giá của Bộ Công an được thiết kế để đo năng lực tổng hợp phục vụ việc tuyển chọn vào ngành, nên có thể gộp nhiều mảng kiến thức và kỹ năng trong cùng một bài, theo mã bài thi khác nhau cho các nhóm ngành. Những năm gần đây, bài thi kết hợp phần trắc nghiệm và phần tự luận; tỷ lệ và nội dung từng phần phải xem trong đề án của năm bạn thi.
Khác biệt thứ hai là đối tượng. Chỉ thí sinh đã qua sơ tuyển công an mới được dự thi, nên mặt bằng thí sinh thường đồng đều hơn, phần lớn đều học khá và có quyết tâm. Điều đó có nghĩa là một vài điểm chênh lệch ở bài thi đánh giá có thể ảnh hưởng đáng kể đến kết quả xét tuyển.
Khác biệt thứ ba là lịch. Bài thi đánh giá thường được tổ chức sau kỳ thi tốt nghiệp, nên thí sinh phải giữ sức và giữ nhịp học thêm một quãng sau khi bạn bè đã nghỉ. Ngày thi và địa điểm cụ thể luôn theo thông báo của Bộ Công an năm đó.
Năm bước đọc đề án tuyển sinh trước khi ôn
Đề án tuyển sinh là tài liệu dài, nhiều học sinh chỉ đọc phần chỉ tiêu và bỏ qua phần mô tả bài thi. Thứ tự đọc dưới đây giúp bạn rút ra đúng những gì cần cho việc ôn:
- Tìm đúng văn bản năm hiện hành, do Bộ Công an hoặc trường công an công bố trên kênh chính thức. Ghi lại ngày ban hành để chắc mình không dùng bản cũ.
- Đọc phần ngành đào tạo và tổ hợp, xác định ngành mình định đăng ký dùng mã bài thi nào. Mỗi mã bài thi gắn với một nhóm ngành; chọn nhầm là ôn nhầm.
- Đọc phần mô tả cấu trúc của mã bài thi đó: gồm những phần nào, phần nào trắc nghiệm, phần nào viết, thời lượng bao nhiêu, nội dung thuộc chương trình nào.
- Đọc phần cách tính điểm xét tuyển để hiểu bài thi đánh giá được kết hợp với điểm thi tốt nghiệp và điểm ưu tiên ra sao, từ đó biết nên phân bổ công sức thế nào.
- Ghi những điểm chưa hiểu thành câu hỏi, hỏi giáo viên, hỏi cán bộ phụ trách tuyển sinh tại công an nơi đăng ký sơ tuyển, hoặc đọc phần hỏi đáp chính thức nếu có.
Sau năm bước, bạn nên có một tờ giấy ghi tóm tắt: mã bài thi, các phần thi, thời lượng, và mảng kiến thức mỗi phần. Đó là bản đồ cho mọi việc ôn phía sau. Mọi tài liệu luyện thi bên ngoài nếu không khớp với tờ tóm tắt này thì gác lại.
Chia thời gian ôn theo phần thi
Khi đã biết cấu trúc, hãy chia thời gian theo mức độ quen thuộc của từng phần chứ không chia đều. Bảng dưới là một cách chia minh hoạ cho khoảng ba tháng, ví dụ giả định với một bài thi có phần trắc nghiệm và phần tự luận:
| Giai đoạn | Phần trắc nghiệm | Phần tự luận | Làm đề tổng hợp |
|---|---|---|---|
| Tháng thứ nhất | Ôn lại kiến thức nền theo từng mảng trong mô tả, làm câu hỏi ngắn theo chủ đề | Đọc yêu cầu đề mẫu, tập lập dàn ý, viết đoạn ngắn | Một đề mỗi hai tuần để đo điểm xuất phát |
| Tháng thứ hai | Luyện câu hỏi trộn nhiều mảng, rèn tốc độ | Viết bài trọn vẹn theo thời gian, nhờ giáo viên nhận xét | Một đề mỗi tuần, ghi lỗi sai |
| Tháng thứ ba | Chỉ ôn mảng hay sai theo sổ lỗi | Viết lại những bài từng bị nhận xét yếu | Hai đề mỗi tuần theo đúng giờ thi, giữ sức đều |
Tỷ lệ thời gian giữa hai phần nên dựa vào trọng số điểm mà đề án quy định. Phần nào chiếm nhiều điểm hơn, hoặc phần nào bạn yếu hơn, thì nhận nhiều giờ hơn. Không có công thức chung cho mọi thí sinh.
Luyện phần trắc nghiệm: đúng trước, nhanh sau
Hiểu vì sao đáp án đúng. Khi làm sai một câu, đừng chỉ ghi đáp án đúng. Viết một dòng giải thích vì sao các phương án còn lại sai. Thói quen này giúp bạn nhận ra bẫy thường gặp và hiểu kiến thức chắc hơn.
Đọc kỹ đề bài trước khi đọc phương án. Nhiều câu hỏi dài, nhiều dữ kiện. Đọc trước câu hỏi cuối để biết đề hỏi gì, sau đó đọc dữ kiện với mục đích rõ ràng sẽ nhanh hơn đọc lan man từ đầu.
Tập bỏ qua đúng lúc. Trong phòng thi, một câu khó có thể ngốn mấy phút. Hãy tập quy tắc cá nhân: câu nào quá thời gian dự kiến thì đánh dấu, làm tiếp, quay lại sau. Kỹ năng này chỉ luyện được qua làm đề bấm giờ.
Chỉ dùng tài liệu khớp với mô tả chính thức. Thị trường có nhiều sách tự gọi là đề luyện bài thi đánh giá công an. Hãy đối chiếu với tờ tóm tắt cấu trúc bạn đã ghi; sách nào lệch phạm vi hoặc hình thức thì dùng như bài tập thêm, không coi là đề thật.
Luyện phần tự luận: viết rõ ý trong thời gian có hạn
Phần viết thường làm học sinh ngại nhất vì không có đáp án trắc nghiệm để tự chấm. Cách luyện hiệu quả là chia nhỏ: trước tiên tập đọc đề và gạch chân yêu cầu, sau đó tập lập dàn ý trong vài phút, rồi mới viết trọn bài. Một dàn ý tốt có ý chính rõ ràng, mỗi ý có lý lẽ và ví dụ đi kèm, kết luận trả lời đúng câu hỏi đề đặt ra.
Hãy viết tay thay vì gõ máy, vì phòng thi dùng giấy bút. Viết tay giúp bạn biết mình cần bao lâu cho một trang, chữ có đủ rõ không, và tay có mỏi khi viết liên tục hay không. Đếm thời gian từng phần: đọc đề, lập dàn ý, viết, đọc lại. Sau vài bài, bạn sẽ biết mình hay thiếu thời gian ở khâu nào.
Nhờ giáo viên dạy môn liên quan đọc và nhận xét. Nhận xét có giá trị nhất không phải là điểm, mà là những câu cụ thể như ý này chưa có dẫn chứng, đoạn này lạc đề, kết luận chưa trả lời câu hỏi. Ghi các nhận xét vào sổ lỗi giống như phần trắc nghiệm, và viết lại đúng bài đó sau một tuần để thấy mình đã sửa được chưa.
Những lỗi hay gặp khi ôn bài thi đánh giá
Phần lớn sai lầm đến từ việc ôn theo tin đồn thay vì theo tài liệu chính thức. Một số lỗi lặp lại nhiều mùa thi:
- Ôn theo cấu trúc của năm trước mà không đọc lại đề án năm hiện hành, rồi bất ngờ khi phát hiện có điều chỉnh.
- Dồn hết sức cho kỳ thi tốt nghiệp rồi nghỉ hẳn, đến khi ôn bài thi đánh giá thì đã mất nhịp học và mất sức.
- Chỉ luyện trắc nghiệm vì dễ tự chấm, bỏ qua phần viết cho đến sát ngày thi.
- Tin vào lời quảng cáo có bộ đề sát đề thật hoặc có người biết trước nội dung thi; đề thi được bảo mật, những lời như vậy cần cảnh giác.
- Thức khuya liên tục trong tuần cuối, ảnh hưởng tới sức khoẻ khi còn phải giữ thể trạng cho các vòng sau.
- So điểm luyện đề với bạn bè rồi hoang mang. Điểm luyện đề chỉ để bạn biết mình cần sửa gì, không phải để dự đoán kết quả.
Nếu có ai nhận lo kết quả bài thi hay lo suất vào trường để lấy tiền, đó là dấu hiệu lừa đảo. Gia đình nên từ chối và báo cơ quan công an nơi cư trú.
Tuần cuối và buổi thi: giữ sức cho đúng lúc
Giảm khối lượng, không giảm nhịp. Tuần cuối không phải lúc học phần mới. Giữ giờ học quen thuộc nhưng chỉ làm đề vừa sức và đọc lại sổ lỗi. Mục tiêu là vào phòng thi với đầu óc tỉnh táo và tâm thế quen thuộc, không phải nhồi thêm vài dạng bài.
Kiểm tra giấy tờ dự thi từ hai ngày trước. Đọc lại thông báo về giấy tờ cần mang, vật dụng được phép, giờ có mặt. Chuẩn bị bút, thước, đồng hồ không có chức năng kết nối nếu quy chế cho phép, để sẵn trong một túi riêng. Tìm hiểu trước đường đến điểm thi, nhất là khi điểm thi ở xa nhà.
Ăn uống quen thuộc, ngủ đủ. Không thử món lạ, không uống nhiều cà phê hay nước tăng lực cho tỉnh. Bữa sáng ngày thi nên là món đã ăn nhiều lần, đủ no nhưng không quá no. Một đêm ngủ đủ giấc có giá trị hơn ba giờ ôn thêm.
Trong phòng thi, làm theo kế hoạch đã luyện. Đọc lướt toàn bộ đề, phân bổ thời gian như khi luyện bấm giờ, làm câu chắc trước, đánh dấu câu khó để quay lại. Với phần viết, dành vài phút lập dàn ý dù thấy sốt ruột, vì bài có dàn ý thường mạch lạc hơn hẳn bài viết ngay.
Thi xong một phần, đừng ngồi dò đáp án. Nếu bài thi chia buổi, tránh bàn đáp án với bạn bè giữa giờ nghỉ. Dù đúng hay sai, việc đó chỉ làm bạn mất bình tĩnh cho phần sau. Nghỉ ngơi, uống nước, chuẩn bị cho phần tiếp theo.
Câu hỏi thường gặp
Bài thi đánh giá của Bộ Công an có mấy mã bài thi?
Bộ Công an chia bài thi đánh giá thành các mã gắn với nhóm ngành, và số mã cùng nội dung mỗi mã được quy định trong đề án tuyển sinh từng năm. Bạn nên đọc bản năm hiện hành để biết ngành mình đăng ký dùng mã nào, thay vì dựa vào thông tin truyền miệng.
Nên bắt đầu ôn bài thi đánh giá từ khi nào?
Phần kiến thức nền thường trùng với chương trình THPT, nên học tốt trên lớp đã là ôn một phần. Việc ôn riêng theo cấu trúc bài thi nên bắt đầu từ học kỳ một lớp 12, khi đã đọc được đề án hoặc tài liệu mẫu, và tăng dần cường độ sau khi biết mình đạt sơ tuyển.
Có đề thi mẫu chính thức để luyện không?
Trong những năm gần đây, Bộ Công an và các trường thường công bố tài liệu giới thiệu hoặc đề minh hoạ. Đây là nguồn tham khảo đáng tin nhất. Hãy tìm trên kênh chính thức của Bộ Công an hoặc của trường, và đối chiếu năm ban hành trước khi dùng.
Điểm bài thi đánh giá được dùng thế nào khi xét tuyển?
Điểm bài thi đánh giá được kết hợp với điểm thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp và điểm ưu tiên theo công thức trong đề án. Công thức và trọng số có thể thay đổi theo năm, nên bạn cần đọc phần cách tính điểm trong đề án năm hiện hành để biết chính xác.
Không đạt sơ tuyển công an thì có được thi bài thi đánh giá không?
Theo quy định những năm gần đây, chỉ thí sinh đã qua sơ tuyển mới được đăng ký dự thi bài thi đánh giá. Nếu chưa chắc về trường hợp của mình, bạn nên hỏi công an nơi đăng ký sơ tuyển hoặc đọc kỹ đề án năm hiện hành.
Tự ôn ở nhà có đủ để làm tốt bài thi đánh giá không?
Nhiều thí sinh tự ôn vẫn làm tốt nếu bám sát mô tả cấu trúc, làm đề minh hoạ chính thức, luyện viết có người nhận xét và giữ lịch ôn đều. Điều cần nhất là kỷ luật và nguồn tài liệu đúng, không phải số tiền chi cho lớp học thêm.