LucLuong.comLực Lượng
Ôn thi và chuẩn bị hồ sơ

Tự ôn thi trường quân đội, công an ở nhà: tài liệu, đề chính thức và sổ lỗi sai

Không đi lớp luyện thi vẫn ôn được: chọn tài liệu chính thức, làm đề thi các năm, ghi sổ lỗi sai, học nhóm với bạn cùng mục tiêu và tự đo tiến độ theo tuần.

Small group of Vietnamese high school students studying around a low table on a covered porch in a An Giang village, rain outside, blank papers and pencils, side view

Học sinh hoàn toàn có thể tự ôn phần văn hoá để thi trường quân đội, công an mà không cần đến lớp luyện thi, miễn là có ba thứ: tài liệu đúng phạm vi (sách giáo khoa, đề thi và đề minh hoạ chính thức), lịch làm đề đều đặn, và một cuốn sổ ghi lỗi sai được đọc lại hằng tuần. Phần văn hoá của con đường này phần lớn dựa trên kỳ thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp, nên tài liệu chính thức đã có sẵn và miễn phí.

Bài này dành cho học sinh ở xa trung tâm, gia đình không có điều kiện cho đi học thêm, hoặc đơn giản là muốn tự chủ việc học. Bài không so sánh tự học với học thêm hay đánh giá lớp luyện thi nào; mỗi gia đình tự cân nhắc. Ở đây chỉ bàn cách tự ôn sao cho có hệ thống, kèm phần riêng cho bài thi đánh giá của Bộ Công an.

Chọn tài liệu: ít mà đúng

Sai lầm phổ biến nhất của người tự học là mua quá nhiều sách, mỗi cuốn làm vài trang rồi bỏ. Bộ tài liệu cốt lõi chỉ cần:

  • Sách giáo khoa các môn trong tổ hợp, của chương trình đang học. Đây là phạm vi kiến thức của kỳ thi tốt nghiệp, đọc kỹ sách giáo khoa luôn đáng giá hơn đọc tóm tắt.
  • Đề thi tốt nghiệp chính thức và đề minh hoạ của Bộ Giáo dục và Đào tạo những năm gần nhất. Chú ý cấu trúc đề có thể thay đổi theo chương trình mới, nên ưu tiên đề minh hoạ của năm mình thi.
  • Với thí sinh công an: đề án tuyển sinh và tài liệu giới thiệu, đề minh hoạ bài thi đánh giá do Bộ Công an hoặc các trường công bố.
  • Một cuốn sách bài tập cho mỗi môn, chọn theo lời khuyên của giáo viên bộ môn trên lớp, dùng để luyện thêm phần còn yếu.
  • Vở ghi trên lớp của chính mình. Đây là tài liệu được thiết kế cho đúng trình độ của bạn, nhiều người bỏ quên.

Ngoài bộ này, mọi tài liệu khác chỉ nên thêm khi đã làm hết và còn thời gian. Cẩn thận với tài liệu tự gọi là đề sát đề thật hay bộ đề độc quyền: không có ai biết trước đề thi, và tài liệu sai phạm vi có thể làm bạn ôn lệch hướng. Đối chiếu mọi tài liệu với phạm vi trong đề minh hoạ chính thức trước khi dùng.

Làm đề như thi thật: tần suất và cách chấm

Đề thi là công cụ tự học mạnh nhất, nhưng chỉ khi được làm đúng cách. Làm đề nghĩa là ngồi đúng thời gian quy định, không xem đáp án, không tra sách, không cầm điện thoại. Nếu làm đề kiểu vừa làm vừa tra, bạn chỉ đang ôn bài, không phải đang đo năng lực, và sẽ bất ngờ trong phòng thi thật.

Tần suất hợp lý thay đổi theo giai đoạn. Đầu lớp 12, mỗi môn một đề mỗi hai tuần là đủ để biết mình đang ở đâu. Từ học kỳ hai, tăng dần lên mỗi tuần một đề mỗi môn. Vài tuần cuối, có thể làm nhiều hơn, nhưng giữ một ngày nghỉ hoàn toàn mỗi tuần để đầu óc hồi phục.

Chấm bài ngay sau khi làm, khi còn nhớ mình đã nghĩ gì ở từng câu. Với mỗi câu sai, phân loại nguyên nhân: không biết kiến thức, biết nhưng hiểu sai đề, tính toán nhầm, hay hết thời gian. Bốn loại lỗi cần bốn cách sửa khác nhau. Không biết kiến thức thì quay về sách giáo khoa; hiểu sai đề thì tập đọc kỹ; tính nhầm thì tập kiểm lại; hết thời gian thì tập phân bổ. Chỉ nhìn điểm số sẽ không cho bạn biết điều này.

Sổ lỗi sai: ghi thế nào để dùng được

Sổ lỗi sai là thứ tạo khác biệt lớn nhất giữa tự học có hệ thống và tự học lan man. Mỗi lỗi một dòng, theo mẫu dưới đây, ví dụ giả định với môn Toán:

NgàyCâu và chủ đềLoại lỗiĐiều cần nhớ
Tuần 1Câu tích phân, đề minh hoạKhông biết kiến thứcÔn lại công thức đổi biến, làm thêm năm bài cùng dạng
Tuần 1Câu xác suấtHiểu sai đềĐọc kỹ chữ ít nhất, liệt kê trường hợp trước khi tính
Tuần 2Câu hàm sốTính nhầmThử lại đáp án bằng cách thay số
Tuần 2Ba câu cuối bỏ trốngHết thời gianKhông dừng quá lâu ở một câu, đánh dấu rồi quay lại

Mỗi cuối tuần, đọc lại toàn bộ sổ, đánh dấu những lỗi đã sửa được qua các đề sau, và chú ý những lỗi lặp lại. Lỗi lặp lại ba lần là ưu tiên số một của tuần tới. Sau vài tháng, sổ lỗi sai trở thành tài liệu ôn quý nhất, vì nó chỉ đúng những gì bạn cần, không thừa không thiếu.

Ôn theo chủ đề trước, theo đề sau

Nhiều người tự học lao ngay vào làm đề vì thấy giống thi thật. Nhưng khi nền chưa chắc, làm đề chỉ cho ra một loạt điểm thấp và cảm giác chán nản. Thứ tự hợp lý hơn, áp dụng cho từng môn trong tổ hợp:

  1. Liệt kê các chủ đề lớn của môn theo mục lục sách giáo khoa lớp 10, 11, 12, mỗi chủ đề một dòng.
  2. Tự đánh dấu mỗi chủ đề bằng ba mức: nắm chắc, nắm lơ mơ, chưa nắm. Đánh giá thật lòng, không ai chấm bạn ở bước này.
  3. Bắt đầu từ chủ đề nắm lơ mơ có nhiều câu trong đề minh hoạ: đọc lại lý thuyết trong sách, làm bài tập sách giáo khoa, rồi làm thêm bài cùng dạng trong sách bài tập.
  4. Sau mỗi chủ đề, làm một bài kiểm tra ngắn tự soạn từ câu hỏi trong các đề cũ thuộc đúng chủ đề đó.
  5. Khi phần lớn chủ đề đã lên mức nắm chắc, chuyển sang làm đề trọn vẹn theo thời gian thật như đã nói ở trên.
  6. Trong giai đoạn làm đề, chủ đề nào lại sai nhiều thì quay về ôn riêng chủ đề đó một tuần, rồi tiếp tục làm đề.

Cách làm này chậm hơn ở những tuần đầu, nhưng tránh được tình trạng làm hàng chục đề mà điểm không nhích, vì những lỗ hổng gốc chưa bao giờ được lấp. Với học sinh bắt đầu từ lớp 11, giai đoạn ôn theo chủ đề có thể kéo dài đến hết hè; học sinh bắt đầu muộn hơn nên rút ngắn, ưu tiên những chủ đề chiếm nhiều câu trong đề.

Học nhóm với bạn cùng mục tiêu

Nhóm nhỏ, ba đến bốn người. Nhóm đông dễ thành buổi trò chuyện. Ba bốn bạn cùng mục tiêu thi trường quân đội, công an, cùng tổ hợp hoặc gần nhau, là vừa đủ để học hỏi mà không loãng.

Mỗi buổi có việc cụ thể. Trước mỗi buổi, thống nhất nội dung: cùng làm một đề rồi chấm chéo, mỗi người giảng lại một chủ đề mình nắm chắc, hay cùng giải những câu cả nhóm đều sai. Buổi học không có việc cụ thể thường trôi qua vô ích.

Giảng lại cho bạn là cách học sâu nhất. Khi phải giải thích một kiến thức cho người khác, bạn sẽ phát hiện ngay chỗ mình chưa hiểu thật. Luân phiên người giảng giúp mọi thành viên đều được lợi.

Không so điểm để hơn thua. Học nhóm để cùng tiến, không phải để xếp hạng nhau. So điểm đề luyện dễ gây áp lực, mất đoàn kết. Chỉ trao đổi về lỗi sai và cách sửa.

Có thể kết hợp tập thể lực. Nhóm bạn cùng mục tiêu có thể hẹn nhau chạy buổi chiều. Tập cùng giúp giữ đều đặn hơn tập một mình, và là lúc nghỉ ngơi sau giờ học.

Hỏi ai khi gặp chỗ không hiểu

Tự học không có nghĩa là học một mình hoàn toàn. Người đầu tiên nên hỏi là giáo viên bộ môn trên lớp. Nhiều học sinh ngại hỏi vì sợ làm phiền, nhưng phần lớn thầy cô sẵn lòng giải đáp, nhất là khi câu hỏi cụ thể: em làm câu này theo cách này, sai ở bước nào. Chuẩn bị câu hỏi rõ ràng trước khi hỏi giúp tiết kiệm thời gian cho cả hai bên.

Người thứ hai là bạn học giỏi môn đó, trong lớp hoặc trong nhóm. Người thứ ba là anh chị khoá trước đã thi vào trường quân đội, công an, có thể chia sẻ kinh nghiệm về cách ôn và lịch trình. Tuy nhiên, kinh nghiệm của họ gắn với quy định năm họ thi; mọi thông tin về sơ tuyển, tổ hợp, điểm chuẩn vẫn phải đối chiếu thông báo năm hiện hành.

Có thể dùng các nguồn học trực tuyến miễn phí như video bài giảng, ngân hàng câu hỏi của các kênh giáo dục chính thức. Khi dùng, giữ nguyên tắc: xem để hiểu một chỗ cụ thể đang vướng, rồi quay lại làm bài, không xem tràn lan hết video này đến video khác. Thời gian xem không phải là thời gian học nếu sau đó bạn không tự làm được bài.

Tự đo tiến độ mỗi tháng

Người tự học không có ai báo cáo tiến độ, nên cần tự làm việc đó. Cuối mỗi tháng, dành một buổi tối để rà theo các bước:

  1. Đếm số đề đã làm trọn vẹn trong tháng, mỗi môn.
  2. Xem lại điểm các đề theo thời gian, nhìn xu hướng chung chứ không chú ý một đề cao hay thấp bất thường.
  3. Đọc sổ lỗi sai, đếm số lỗi lặp lại chưa sửa được.
  4. Đối chiếu với kế hoạch tháng: chủ đề nào đã ôn xong, chủ đề nào còn nợ.
  5. Chọn ba việc ưu tiên cho tháng sau, ghi lên đầu trang sổ.
  6. Nếu ba tháng liền không thấy tiến bộ ở một môn, cân nhắc nhờ giáo viên đánh giá lại cách học, hoặc trao đổi với gia đình về việc cần thêm hỗ trợ.

Mục đích của việc tự đo là điều chỉnh cách học, không phải tự phán xét mình. Một tháng chưa như ý chỉ là dữ liệu để tháng sau làm khác đi.

Câu hỏi thường gặp

Không đi học thêm có thi đỗ trường quân đội, công an được không?

Được, nếu tự học có hệ thống, bám sát sách giáo khoa và đề chính thức, làm đề đều và sửa lỗi kỹ. Kết quả phụ thuộc vào năng lực, sự kiên trì và việc đạt các tiêu chuẩn sơ tuyển, không phụ thuộc vào việc có đi học thêm hay không.

Nên làm đề thi tốt nghiệp của những năm nào?

Ưu tiên đề minh hoạ của năm mình thi và đề chính thức những năm gần nhất cùng chương trình. Khi chương trình hoặc cấu trúc đề thay đổi, đề quá cũ có thể không còn sát. Hỏi giáo viên bộ môn nếu không chắc đề nào còn phù hợp.

Sổ lỗi sai nên viết tay hay ghi trên điện thoại?

Cách nào bạn dùng đều đặn được thì tốt. Viết tay giúp nhớ lâu hơn và tránh bị phân tâm bởi điện thoại. Ghi trên điện thoại tiện tra cứu, sắp xếp. Quan trọng là đọc lại hằng tuần, chứ không phải ghi ở đâu.

Học nhóm có làm mất thời gian không?

Có thể, nếu không có việc cụ thể mỗi buổi hoặc nhóm quá đông. Nhóm ba bốn người, mỗi buổi có nội dung rõ như cùng làm đề, giảng lại chủ đề, giải câu khó, thường hiệu quả. Nếu thấy buổi học nhóm chủ yếu để trò chuyện, nên điều chỉnh lại.

Tự ôn bài thi đánh giá của Bộ Công an thế nào?

Đọc đề án năm hiện hành để biết mã bài thi và cấu trúc, tìm đề minh hoạ chính thức, chia thời gian theo từng phần, luyện viết có người nhận xét. Danh mục này của trang có bài riêng hướng dẫn chi tiết cách ôn bài thi đánh giá.

Mỗi ngày nên tự học bao nhiêu giờ?

Không có con số chung. Điều quan trọng là thời gian tập trung thật sự, không phải thời gian ngồi bàn. Học sinh còn đi học chính khoá và tập thể lực nên ưu tiên giữ giấc ngủ đủ, chia buổi tự học thành các khoảng ngắn có nghỉ giữa.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138